Ziekenhuizen onderzoeken of HPV-vaccinatie ook vrouwen beschermt die al besmet zijn

Kinderen worden gevaccineerd tegen het virus dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken en meningokokken tijdens een vaccinatiedag in Ahoy. Beeld ANP

Vijftien ziekenhuizen in Nederland onderzoeken of een vaccinatie kan voorkomen dat vrouwen met het HPV-virus meermaals onder het mes moeten. Dat zou pure gezondheidswinst zijn, zegt onderzoeksleider en gynaecoloog Ward Hofhuis van het Rotterdamse Franciscus Gasthuis & Vlietland.

Op welke vrouwen richt uw onderzoek zich?

“Het gaat om vrouwen die bij de gynaecoloog komen met een afwijkend uitstrijkje en daarvoor behandeld worden. Even voor uw achtergrond: bijna alle vrouwen lopen in hun leven het HPV-virus op. Niet iets om van te schrikken. Dat krijg je bij seksueel contact, maar gelukkig ruimt de eigen afweer bij de meeste vrouwen het virus vanzelf op. Toch kan dat virus ook onrustige cellen geven en díe kunnen weer leiden tot kanker. 

“Zo’n 6000 vrouwen worden jaarlijks vanwege een afwijkend uitstrijkje verwezen naar de gynaecoloog. Dat is een enorm aantal. Als het ernstig is, halen we poliklinisch een plakje van de baarmoedermond weg. De cellen zijn dan weg, maar het virus blijft. Daardoor kan de ingreep een tweede keer nodig zijn. Nu is er een kleine studie die aantoont dat het zin heeft deze vrouwen, die dus al besmet zijn met HPV, alsnog te vaccineren. Dat kan hun afweer helpen bij het opruimen van dit virus. Of dat klopt zullen wij de komende vier jaar onderzoeken.”

Ward Hofhuis

Het gaat erom de kans op een tweede ingreep te verminderen?

“Ja, want het is grote gezondheidswinst als we die kunnen voorkomen. Allereerst emotioneel, want je krijgt als vrouw anders voor de tweede keer een ingreep op een hele intieme plek, dat is voor veel vrouwen belastend. En je voorkomt dat cellen zich opnieuw ontwikkelen tot een voorstadium van kanker. Er is nog een extra reden. Vrouwen die behandeld zijn en daarna zwanger worden, hebben een verhoogd risico op een te vroeg geboren kind. De ingreep maakt de baarmoederhals namelijk iets korter. Na een tweede ingreep wordt de baarmoederhals zo veel korter dat de kans op vroeggeboorte snel stijgt. Het zou geweldig zijn als we dat kunnen voorkomen. 

“We betrekken achthonderd vrouwen, verspreid over vijftien ziekenhuizen, bij het onderzoek. De helft krijgt het vaccin, de andere helft een placebo. Over vier jaar weten we of het werkt.”

Dat doet u met hetzelfde vaccin waarmee meisjes van twaalf worden gevaccineerd?

“Het vaccin is bijna hetzelfde, maar de twee zaken zijn verder heel anders. Meisjes van twaalf worden gevaccineerd tegen een besmetting met HPV die ze nog niet hebben, om ze ertegen te beschermen. Voor dit onderzoek vaccineren we vrouwen die een virus al hebben. Dat lijkt onlogisch, maar het blijkt dat de afweer moeite heeft om dit virus te bestrijden. Vaccinatie helpt de afweer. Een heel ander principe dan bij de twaalfjarigen speelt.”

Lang niet iedereen laat zijn twaalfjarige dochter inenten tegen HPV. Wat vindt u daarvan?

“Ik vind dat schrijnend. Mijn eigen dochters van negen en elf jaar zal ik zeker laten inenten. Dit is een van de eerste vormen van kanker waarvan we hebben ontdekt dat die door een virus ontstaat. En we hebben een vaccin ontwikkeld. We kunnen voorkomen dat mensen kanker ontwikkelen. En dan laten mensen hun dochters niet vaccineren? Onbegrijpelijk. Ik hoef er zelf als arts én als ouder geen seconde over na te denken. “

Lees ook:

Vrouwen niet in voor thuistest onderzoek baarmoederhalskanker

De zelftest zou in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker twijfelaars over de streep moeten trekken. Tot dusver is er geen effect.

Waarom steeds minder meisjes de HPV-prik halen

Het aantal meisjes dat zich laat inenten tegen baarmoederhalskanker daalt de afgelopen twee jaar hard. Minder dan de helft van de 14-jarige meisjes haalt nog een prik. Hoe komt dat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden