Ziekenhuizen in Amsterdam en Flevoland dreigen om te vallen

Beeld FOTO ANP

Voor een aantal grote ziekenhuizen dreigt een faillissement. Maar zij zijn niet de enige met financiële zorgen.

Het Slotervaart Ziekenhuis in Amsterdam en de IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad, Emmeloord en Dronten zijn in acute financiële problemen gekomen. Zij hebben uitstel van betaling gevraagd en gekregen. De aankondigingen kwamen op de dag dat accountantskantoor BDO bekendmaakte dat veertien andere ziekenhuizen ook financiële problemen hebben.

In zijn onderzoek schrijft BDO dat het faillissementen van ziekenhuizen de komende jaren realistisch acht. Op de jaarlijkse ranglijst krijgen zestien ziekenhuizen een onvoldoende voor hun financiële prestaties. 

Ziekenhuizen worstelen al langer met hun financiën. Vorig jaar bijvoorbeeld stonden vijftien ziekenhuizen onder de rode streep van BDO. De IJsselmeerziekenhuizen en Slotervaart behoorden toen ook al tot de grootste probleemgevallen.

Optimistisch scenario

Het is de vraag of uitstel van betaling ook echt leidt tot een faillissement. En zelfs als dat gebeurt, dan nog hoeft dat niet het einde te betekenen van de ziekenhuizen. Vijf jaar geleden ging het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse onderuit doordat het de salarissen niet meer kon betalen. Na uitstel van betaling volgde het faillissement. Maar Ruwaard verdween niet. Ziekenhuizen uit de regio namen de failliete boedel over en veranderden de naam in Spijkenisse Medisch Centrum. Die naam is dit jaar met rapportcijfer 9 bovenin de lijst van BDO terug te vinden.

Dat optimistische scenario is voor het Slotervaart het minst waarschijnlijk. Bestuursvoorzitter Mariska Tichem zei gisteren dat zij de kans op redding uiterst klein acht. Het Slotervaart Ziekenhuis zit in een regio met veel andere ziekenhuizen die de zorg makkelijk kunnen opvangen, waardoor de gevolgen voor patiënten beperkt zijn. Toch zal een eventueel faillissement als een gemis voelen, vooral voor de bewoners van de multiculturele wijk waarin het ziekenhuis ligt. Slotervaart heeft veel ervaring met zorg verlenen aan patiënten met verschillende etnische achtergronden en die kennis is in andere ziekenhuizen minder aan­wezig.

Mocht het in Lelystad, Dronten en Emmeloord misgaan, dan moeten de patiënten voortaan uitwijken naar ziekenhuizen in bijvoorbeeld Almere, Zwolle of Harderwijk. Niet wenselijk, vindt de gemeente Lelystad. Minister Bruno Bruins van medische zorg heeft al laten weten dat de hij de aanwezigheid van goede zorg in Flevoland belangrijk vindt. Tegelijkertijd kan hij weinig doen zolang er aan de wettelijke eis wordt voldaan dat elke Flevolander binnen 45 minuten een afdeling spoedeisende hulp of acute verloskunde kan bereiken.

Zolang er nog geen sprake is van een faillissement maar van uitstel van betaling, kunnen patiënten nog terecht in de ziekenhuizen. Zelfs na een faillissement blijven de ziekenhuizen nog even open, zodat zij de patiënten op een goede manier kunnen overdragen aan ziekenhuizen in de buurt. Wel sluit Slotervaart nu al per direct de afdeling spoedeisende hulp.

Uitstel van betaling

Een van de oorzaken van de financiële problemen is de inhuur van dure externe krachten om de personeels­tekorten op te vangen. Die gestegen kosten komen ook terug in het rapport dat BDO gisteren uitbracht. Gemiddeld namen de kosten voor personeel toe van 59.000 euro per medewerker naar 62.000, een stijging van ruim 5 procent.

Willen de ziekenhuizen van de MC Groep uit Flevoland overleven, dan moeten zij tijdens de periode van uitstel van betaling, die maximaal anderhalf jaar duurt, hun problemen met schuldeisers oplossen. Lukt dat niet, dan volgt een faillissement waarna het ziekenhuis een doorstart kan maken. Voor medewerkers breekt dan een onzekere periode aan, want na een faillissement is het maar de vraag of zij hun baan behouden.

Tijdens de periode van uitstel van betaling zijn de tweeduizend medewerkers nog beschermd tegen ontslag. Wel is het de vraag of zij deze maand hun salaris krijgen. De komende dagen zullen de ziekenhuizen en de bewindvoerder onderzoeken of zij de lonen kunnen overmaken. Lukt dat niet, dan betekent dat direct het faillissement van de ziekenhuizen.

De tien financieel meest gezonde ziekenhuizen 

Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis, Dirksland 10
St. Jans Gasthuis, Weert 10
Laurentius Ziekenhuis, ­Roermond 10
St. Antonius Ziekenhuis,
Nieuwegein 10
Streekziekenhuis Koningin
Beatrix, Winterswijk 10
Catharina Ziekenhuis, ­Eindhoven 10
Amphia Ziekenhuis, Breda 10
Elkerliek Ziekenhuis, Helmond 10
Wilhelmina Ziekenhuis Assen 10
Noordwest-Ziekenhuisgroep 10

De tien financieel minst gezonde ziekenhuizen

Maasziekenhuis Pantein, ­Boxmeer 4
Treant Ziekenhuiszorg 4
Meander Medisch Centrum 3
Langeland Ziekenhuis, ­Zoetermeer 3
Medisch Spectrum Twente 3
Ziekenhuisgroep Twente 3
MC IJsselmeerziekenhuizen 2
Zuyderland 2 

Ziekenhuis Amstelland en MC Slotervaart leverden geen cijfers in.

(Cijfers zijn volgens het BDO)

Lees ook:

Meeste ziekenhuizen financieel gezond, maar zorgen over rendement

Ook vorig jaar beoordeelde BDO de financiën van ziekenhuizen. Toen kondigden de problemen zich al aan

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden