'Ziekenhuis moet niet alles willen doen'

De gezondheidszorg moet betaalbaar blijven. Zorgverzekeraar CZ wil daarom dat ziekenhuizen zich specialiseren.

Zijn overstap in september was opmerkelijk. Een ziekenhuisdirecteur die topman wordt van CZ, een van de grootste verzekeraars van het land. Maar Wim van der Meeren ziet het vooral als een fantastische kans zijn kennis anders te benutten, om de zorg te verbeteren. „Als ziekenhuisbestuurder heb ik duidelijk gevoeld waar de grenzen lagen. Het is bijvoorbeeld vrijwel niet mogelijk om te zeggen: ’Wij zijn goed in een bepaald specialisme, en daarop gaan we extra inzetten’. Want dan zegt de KNO-arts of dermatoloog direct: ’En ik dan?’”

Ziekenhuizen zijn zeer complex en moeilijk te besturen, heeft Van der Meeren ervaren. „Terwijl zorg beter wordt bij minder complexiteit, zo bewijst bijvoorbeeld het Oogziekenhuis of de St. Maartenskliniek – voor gewrichtsproblemen. Ziekenhuizen moeten gewoon niet meer alles willen doen.

Wat hem als ziekenhuisbestuurder niet lukte, wil hij als voorzitter van de raad van bestuur van CZ – met 3,3 miljoen verzekerden – uiteindelijk wel bereiken. Zorgverzekeraars betalen immers de rekening van de ziekenhuiszorg. Ze kunnen daar ook eisen bij stellen en selectief inkopen. „Onlangs was er een gynaecoloog op tv die het belachelijk vond dat er in Nederland niet 24 uur per dag gynaecologische zorg beschikbaar is. Daar heeft die man gelijk in, maar het is te duur zoals dat nu is geregeld.”

„Hier in Tilburg zijn bijvoorbeeld twee grote ziekenhuizen met zo’n afdeling. Sluit daarom één afdeling, zou ik zeggen. Dat verhoogt de kwaliteit en verlaagt de kosten.”

Zulke veranderingen zijn voor sommige medewerkers pijnlijk, erkent Van der Meeren. „Want mensen houden niet van veranderingen. Maar naast de kosten speelt ook de vergrijzing mee. Die gaat grote personeelsproblemen opleveren. Zorg moet ook daarom efficiënt worden.”

Maar hoe wil hij zijn verzekerden ervan overtuigen dat hij daarmee inderdaad kwaliteit kan garanderen? Uit recent onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat verzekerden vrezen dat hun verzekeraar vooral uit is op lage prijzen. Kwaliteitsonderzoeken naar zorgbehandelaars zijn voor gewone burgers immers te ingewikkeld. „Daarvoor willen we nog meer samenwerken met patiëntenorganisaties. Die kunnen hun leden wel uitleggen hoe goed de zorg is die we inkopen”, zegt Van der Meeren. Oud-minister van volksgezondheid Els Borst heeft al ’ja’ gezegd tegen dit idee toen ik haar onlangs daarover aansprak.” Borst is voorzitter van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties.

Zelf ziet hij langs deze weg veel meer mogelijkheden voor betaalbare zorg dan bijvoorbeeld met het voorstel van Dik Hermans, topman van het College voor Zorgverzekeringen. Die hield zaterdag een pleidooi in Trouw om persoonlijke leefstijl te laten meewegen in aanspraak op zorgvergoedingen. Wie bijvoorbeeld overgewicht heeft of met een longziekte gewoon doorrookt, zou minder vergoed moeten krijgen of zich moeten bijverzekeren. Van der Meeren: „Als burger van dit land zou ik daar grote moeite mee hebben. Dat wordt Big Brother is watching you. En het is heel ingewikkeld uit te voeren. De verantwoordelijkheid van de patiënt is er zeker. Maar ga daar niet te ver in. Het is ook echt niet zo dat iemand met COPD bij de longarts zijn longen op de toonbank legt en zegt: ’repareer het maar’.”

En ook het voorstel om de behandeling aan bedragen te maximeren, bijvoorbeeld tot 80.000 euro voor een extra levensjaar, vindt Van der Meeren een onbegaanbare weg. „We moeten niet alles willen vastleggen. Dat leidt tot uiterst defensief gedrag. Zo maken we elkaar gek in de zorg. Ik heb er juist vertrouwen in hoe artsen de gesprekken voeren over dit soort zeer gecompliceerde zaken. Dat moet vooral zo blijven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden