’Ziek door werk: uitkering hoger’

door Wybo Algra

De uitkering voor mensen die door hun werk arbeidsongeschikt zijn geraakt, is veel te laag. Nederland krijgt daar grote juridische problemen mee.

Daarvoor waarschuwt Malva Driessen, docent sociaal zekerheidsrecht in Maastricht. De uitkering voor mensen die helemaal niet meer kunnen werken, is volgens haar in orde. Zo niet de uitkering voor degenen die nog wel parttime kunnen werken maar geen baan kunnen vinden. Zij kunnen na verloop van tijd op of zelfs onder het sociaal minimum terechtkomen, ook na een bedrijfsongeval of beroepsziekte. Dat druist volgens Driessen in tegen internationale verdragen.

Driessen reageert op een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep, hoogste bestuursrechter bij geschillen over sociale zekerheid. Die oordeelde dat een man die door een bedrijfsongeval in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkwam, daarvoor geen eigen bijdrage hoeft te betalen. Hij krijgt nu tienduizenden euro’s terug. Een onbekend aantal andere (ex-)werknemers heeft daar mogelijk ook recht op.

„Het bijzondere is dat de Centrale Raad van Beroep dit afleidt uit de Europese Sociale Code. Dat is geen wet maar een verdrag”, zegt Driessen. Voorheen werd zo’n verdrag gewoonlijk beschouwd als een richtlijn voor overheden, waar individuele burgers zich niet voor de rechter op kunnen beroepen.

Voor bovengenoemde ex-werknemer week de Centrale Raad van Beroep daarvan af: in dit individuele geval is het sociale verdrag volgens de raad bindend. De Nederlandse eigen-bijdrageregeling voor medische zorg gaat hierdoor geheid sneuvelen, voorspelt Driessen.

Maar er is volgens haar een nog veel fundamentelere vraag, namelijk of de Nederlandse uitkering voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten (WGA) er ook aan gaat. Die is, meent Driessen, eveneens in strijd met een internationaal verdrag: nummer 121 van de Internationale Arbeidsorganisatie.

Hierin staat dat als mensen door hun werk arbeidsongeschikt zijn geraakt, hun uitkering niet mag afhangen van het aantal gewerkte jaren en de mate van arbeidsongeschiktheid. Zulke strenge voorwaarden kent de WGA nu juist wel, ook na een bedrijfsongeval of beroepsziekte. Driessen spreekt van een bom onder het Nederlandse arbeidsongeschiktheidssysteem.

„We kunnen hier problemen mee krijgen”, bevestigt Frans Pennings, hoogleraar internationaal sociaal zekerheidsrecht in Utrecht en Tilburg. Maar de Centrale Raad van Beroep baseerde zich bij de uitspraak over de eigen-bijdrageregeling niet alleen op het Europese verdrag. Ook een resolutie van de ministers van de Raad van Europa woog mee.

„Over de WGA-uitkering gaan de toezichthouders van de Internationale Arbeidsorganisatie nog adviseren”, zegt Pennings. „Als zij ook vinden dat de Nederlandse regels in strijd zijn met verdrag 121, moet de regering iets doen. Het is zeker niet ondenkbaar dat het zo gaat.”

De andere optie is het verdrag opzeggen en dat is, vinden Pennings en Driessen, bepaald niet chic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden