Review

Zeven jaar oude 'Fidelio' heeft minder urgentie

Koor van De Nederlandse Opera, Nederlands Kamerorkest, solisten olv Marc Albrecht met ’Fidelio’ van Beethoven in een regie van Robert Carsen op 2/12 in Muziektheater Amsterdam. Daar t/m 27/2; uitzending via Radio 4 op 25/12 vanaf 18.00 uur. www.dno.nl

Het is al weer zeven jaar geleden dat Robert Carsens enscenering van Beethovens enige opera ’Fidelio’ bij De Nederlandse Opera te zien was. Spelend in een immens, angstaanjagend decor, dat associaties opriep met concentratiekampen (omroepberichten via megafoons) inclusief hopen afgelegde en loze gevangenenkleren, was dat destijds een productie die hard aankwam.

Dat Leonore (die verkleed als man Fidelio in de gevangenis infiltreert) en haar Florestan uiteindelijk uit de handen van Pizarro bevrijd werden door bleue blauwhelmen, inclusief een heel leger aan mediavertegenwoordigers gaf in 2003 nog een soort van zout-in-een-open-wond-gevoel.

Tijd heelt veel van die wonden en donderdagavond kwamen al die beelden, hoe goed bedacht ook, lang niet meer zo urgent over.

Ook muzikaal veranderde er veel aan deze ’Fidelio’. In 2003 dirigeerde Edo de Waart, toen de chef-dirigent van DNO die al op weg was naar de uitgang. Nu is dat Marc Albrecht, de chef-dirigent op weg naar de ingang – vanaf september 2011 is hij de nieuwe chef bij DNO. Van Charlotte Margiono, de titelrolvertolkster van toen, viel maar moeilijk een geloofwaardige man te maken.

Margiono heeft inmiddels het operatoneel vaarwel gezegd en haar plaats in deze enscenering is ingenomen door Nadja Michael, die er fantastisch uitziet als blonde knaap, weggelopen bij de Hitler Jugend.

Maar Margiono wist destijds met haar gevoelige en nuancerijke interpretatie wel optimaal het hart te raken. Michael lukte dat donderdagavond absoluut niet. Bij haar was het vooral een kwestie van vocaal gewichtheffen. Een stem die veel te opgepompt is, puur en alleen gericht op kracht en volume. Dat is maar ten dele indrukwekkend, vaker ronduit vermoeiend. Veel van de lyriek die Beethoven zijn Leonore laat zingen ging hier hopeloos verloren. In het slotduet vergiste Michael zich ook nog twee keer gigantisch waardoor het geheel bijna ontspoorde. Michaels geforceerd lage spreekstem en haar clichématige acteren in deze lastige opera met gesproken dialogen vergoedden ook al niet veel.

Vocaal viel er meer te genieten van Christopher Ventris (een Florestan van grote allure) en Alan Held, die net als in 2003 een enorm afschrikwekkende Pizarro was. Ain Anger was goed als Rocco, evenals Bernarda Bobro (Marzelline) en Marcel Reijans (Jaquino).

Marc Albrecht wist met het Nederlands Kamerorkest op momenten behoorlijk indruk te maken. Zoals bij het kwartet in akte 1, of het begin van het gevangenenkoor. Het blijft een schitterend idee dat regisseur Carsen hier figuranten inzet en het koor (wederom sterk zingend) onzichtbaar in de orkestbak plaatst. De gevangenen wordt hier letterlijk de mond gesnoerd. Ook elders zweepte Albrecht de boel lekker op, maar was zijn Beethoven een exceptionele of bevlogen luisterervaring? Nee. ’Fidelio’ kwam donderdagavond te kort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden