Zet ‘Vadertje Traag’ er in Nigeria dit keer wel de vaart in?

Aanhangers van de Nigeriaanse president Muhammadu Buhari vieren in Kano zijn herverkiezing.Beeld REUTERS/Afolabi Sotunde

President Buhari van Nigeria kan aanblijven, ook al zijn veel Nigerianen niet te spreken over zijn eerste vier jaar. Ze eisen eindelijk economische vooruitgang en bestrijding van corruptie.

Ondanks twijfels over zijn gevorderde leeftijd en kwakkelende gezondheid heeft de meerderheid van de Nige­riaanse kiezers president Muhammadu Buhari (76) opnieuw tot staatshoofd gekozen. Een taak van epische proporties wacht hem, want het land kampt met enorme problemen.

De presidentsverkiezingen van zaterdag waren voor velen een keuze tussen twee kwaden: Buhari, die bekendstaat als ‘Baba-go-slow’ (Vadertje Traag) en zijn naaste rivaal, Atiku Abubakar, die in verband wordt gebracht met vermoedens van corruptie. Slechts 35 procent van de geregistreerde kiezers ging stemmen. Dat is het laagste percentage sinds in 1999 de democratie werd heringevoerd na jaren van militaire dictaturen.

Lang ziekbed

Nigerianen eisen dat de economie uit het slop wordt getrokken, de veiligheid wordt verbeterd en de overheid diensten gaat verlenen. De grote vraag is of Buhari dat karwei geestelijk en fysiek aankan. Hij bracht meer dan honderd dagen van zijn eerste ambtstermijn door in een ziekenhuis in Londen voor de behandeling van een niet nader genoemde ziekte. Sinds zijn terugkeer vertoont hij zich nog maar weinig in het openbaar. Veel van zijn taken worden waargenomen door vicepresident Yemi Osinbajo. 

Er wordt zelfs gesuggereerd dat hij niet meer dan een marionet is. Dat idee werd gevoed door een opmerking van zijn vrouw, Aisha Buhari in 2016, dat een ‘kleine kliek’ de regering van haar echtgenoot zou hebben ‘gekaapt’. Buhari’s reactie: “Mijn vrouw hoort thuis in de keuken”. Nigeria’s economie is voor het grootste deel afhankelijk van de inkomsten uit olie, waarvan de prijs in 2014 kelderde. Het land belandde in een recessie, waar het voorzichtig uit opkrabbelt. Het dagelijkse bestaan blijft voor veel Nigerianen een kwestie van overleven en daar houden ze Buhari persoonlijk voor verantwoordelijk.

Fulani

Ongeveer de helft van de bevolking leeft in extreme armoede en de werkloosheid is onder Buhari’s bewind verdubbeld. De president is een Fulani, een bevolkingsgroep uit het noorden van Nigeria, en daar kreeg hij ook de meeste stemmen. Het noordoosten van het land kampt al jaren met geweld van de islamitische terreurbeweging Boko Haram.

Het leger heeft weliswaar fors terrein heroverd op Boko Haram, maar de groep is allesbehalve verslagen, ook al beweert Buhari van wel. Een deel van de beweging, die zich Islamitische Staat in West-Afrika noemt, voerde de laatste tijd op grote schaal aanvallen uit op legerbases, waarbij veel militairen zijn omgekomen. Soldaten klagen dat ze over onvoldoende materieel beschikken en geven de legerleiding de schuld. Hoge officieren zouden geld voor kogels, geweren en terreinwagens in eigen zak steken. De president heeft die beschuldiging niet serieus onderzocht.

Als carrièremilitair bracht Buhari het zelf tot generaal-majoor. Hij leidde tussen 1983 en 1985 een militaire junta. In die periode gaf hij onder meer de politie opdracht om mensen met de zweep in keurige rijen te meppen, bijvoorbeeld als ze op de bus wachtten. Hij zegt inmiddels democraat te zijn. Hij staat bekend als ­onbuigzaam en heeft een grote afkeer van corruptie, die hij beloofde met ­alle middelen te bestrijden.

Smeergeld

In Nigeria worden enorme sommen overheidsgeld verdonkeremaand en niets gebeurt zonder smeergeld. De bevolking is die cultuur spuugzat. De verwachtingen van Buhari als corruptiebestrijder waren hooggespannen. Velen herinneren zich hoe ten tijde van zijn militaire dictatuur werd geprobeerd een naar Groot-Brittannië gevluchte minister te verdoven en in een krat met het etiket ‘diplomatieke bagage’ naar Nigeria terug te halen. De man zou een miljard euro aan staatsgelden hebben gestolen. De Britse douane ontdekte het complot en bevrijdde de minister. Buhari heeft in de af­gelopen vier jaar een paar succesjes behaald in de strijd tegen corruptie, maar onvoldoende naar de smaak van Nigerianen.

De bevolking eist bovendien dat het eindelijk iets terugkrijgt voor de betaalde belasting. Ze willen elektriciteit en water uit de kraan. Maar stroom, alhoewel iets beter beschikbaar dan voorheen, blijft schaars. ­Water moet worden gekocht bij handelaren of mensen moeten zelf een put laten slaan.

Lees ook:

Weinig hoop bij Nigerianen bij tweede poging verkiezingen: ‘Een verlicht dictator, dat zou goed zijn’.

Het Afrikaanse land doet een tweede poging om een president en parlement te kiezen.Er is weinig hoop dat het zonder gesjoemel gaat.

De president van Nigeria weet het zeker: Ik ben niet dood.

“Ik ben het echt, ik verzeker het jullie”, grapte de Nigeriaanse president Muhammadu Buhari dit weekeinde tegenover een groep Nigerianen in Polen. “Sommige mensen hoopten dat ik dood zou gaan toen ik ziek was. Maar ik ben er nog!”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden