Zet premie op samenwerking patiëntenclubs

Minister Hoogervorst wil een gedragscode voor sponsoring van patiëntenorganisaties. Dat is nuttig, maar onafhankelijke fondsenwerving en samenwerking is beter.

Minister Hoogervorst van volksgezondheid wil van patiëntenverenigingen een gedragscode voor de sponsoring door de farmaceutische industrie. Een gedragscode is nuttig, maar nog veel beter is het om de rol van patiëntenorganisaties goed te overdenken. In de operatie om de gezondheidszorg meer marktgericht te laten werken, is de patiënt de klant, maar die positie is niet zo vanzelfsprekend als op andere markten.

In de huidige gezondheidszorg staat het aanbod centraal. Het aantal voorzieningen wordt centraal bepaald aan de hand van tevoren vastgestelde budgetten. Dit leidde tot absurde uitkomsten, omdat het geen rekening houdt met de vraag van de patiënt. En voor ieder probleem kan geldgebrek als excuus worden aangewend. Hier wil iedereen graag van af en daarom kan de stelselwijziging per 2006, met meer marktwerking, op een groot draagvlak rekenen.

Maar de gezondheidszorg is geen gewone markt en de klant geen gewone klant. Een zieke heeft geen tijd en gelegenheid om verschillende aanbieders te bezoeken en het aanbod en de prijs te vergelijken. Hij wil zo gauw mogelijk geholpen worden. Voor een goed werkende markt is een meer gelijkwaardige positie van de patiënt (de klant) nodig. Ik zie geen andere weg dan via het sterker maken van patiëntenorganisaties. Middelen die hierbij kunnen helpen zijn informatie, transparantie en vergelijking van de prestaties tussen verschillende aanbieders.

Dit laatste komt al heel aarzelend op gang, maar het kan veel verder gaan. Zo hebben wij bij de Stichting Alzheimer Nederland al jaren geleden het plan gelanceerd om een soort 'michelingids' te maken van verpleeg- en verzorgingshuizen. Iedereen vond dat een gewéldig plan, maar niemand wilde meebetalen. Uiteindelijk kwam er een boekje in samenwerking met de zorgaanbieders, maar daarmee was het geen onafhankelijk verhaal meer en had het dus ook geen zin om sterren uit te delen. De kwaliteit van de verpleeghuizen was veel eerder verbeterd wanneer dit initiatief vijf jaar geleden was opgepakt. Dan was er niet zoveel ophef nodig geweest over de slechte behandeling van ouderen.

Patiëntenorganisaties versterken is niet alleen een kwestie van geld. De minister geeft 30 miljoen euro subsidie. Bij het Fonds PGO (patiënten, gehandicapten en ouderen), dat dit geld verdeelt, zijn 150 organisaties aangesloten. Het is net genoeg voor kleine kantoortjes. Met fondsenwerving en sponsoring is er niet meer dan 50 miljoen euro. De totale omvang van de sector volksgezondheid in ons land bedraagt naar schatting 50 miljard euro en er werkt 12 procent van de beroepsbevolking. Dan is er voor patiëntenorganisaties één duizendste van het bedrag. Niet echt veel om een vuist te maken.

Het ideaal voor de patiëntenorganisaties is eigen fondsenwerving, want dat maakt het mogelijk echt onafhankelijk te opereren. Maar daarvoor is een zekere massa noodzakelijk. Ik heb makkelijk praten als iemand die werkt voor een ziekte met zoveel patiënten en familie van patiënten. Het alternatief is de overheid of de ziektekostenverzekeraars.

De patiëntenbeweging is divers, versnipperd en heeft weinig financiële middelen. Als we de zaak op zijn beloop laten, kan de rol van de industrie wel eens veel groter worden. Dan is het beter om een formule te zoeken waarbij patiëntenorganisaties ten dele worden betaald uit bijdragen van leden en/of donateurs en voor een deel uit de verzekeringspremies. Een minimumeis voor eigen inkomsten kan leiden tot meer samenwerking van kleine organisaties. Het zou goed zijn daar een premie op te zetten. Wat er niet moet gebeuren, is de financiering te beperken tot projectsubsidies. Het barst in dit land al van de projecten en het is juist van groot belang dat er een betere infrastructuur komt binnen de patiëntenbeweging. De hele gezondheidszorg is uiteindelijk gebaat bij een betere inbreng van de patiënt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden