Zes maanden export-WW, hoe zit dat eigenlijk?

In de glastuinbouw werken veel werknemers uit Oost-Europa. Beeld ANP

Het Europese akkoord om arbeidsmigranten hun WW-uitkering langer mee te laten nemen naar het buitenland laat nog even op zich wachten. De stemming is uitgesteld. Maar waar gaat het precies over?

De minister, de Tweede Kamer, vakbond CNV, ze vinden het allemaal een slecht idee. Toch gaat het merendeel van de Europese lidstaten hoogstwaarschijnlijk ermee akkoord dat arbeidsmigranten hun werkloosheidsuitkering langer mogen meenemen naar het thuisland.  

Vanwaar het tumult?

Ook arbeidsmigranten hebben bij (tijdelijke) werkloosheid recht op een WW-uitkering. Die uitkering mag nu nog maximaal drie maanden mee naar het thuisland, straks zes. Daar gaat het fout, meent minister Wouter Koolmees van sociale zaken. Want in landen als Polen, Bulgarije en Roemenië ligt het minimumloon een stuk lager dan in Nederland. 

Een riante Nederlandse WW-uitkering spoort niet aan om in eigen land op zoek te gaan naar een baan. Die sollicitatieplicht zullen arbeidsmigranten nog sneller laten varen als ze in plaats van drie maanden een half jaar kunnen genieten van de Nederlandse werkloosheidsuitkering, vreest Koolmees.  

Kan iedere Europeaan zomaar een Nederlandse WW-uitkering aanvragen?

Het ministerie van sociale zaken, uitkeringsinstantie UWV en de vakbonden, allemaal krabben ze zich achter de oren als wordt gevraagd hoe het nou precies zit met de aanvraag van die WW-uitkering. “Uuuh, even opzoeken hoe of wat”, klinkt het steeds.

In ieder geval geldt: een arbeidsmigrant die een werkloosheidsuitkering wil, moet aan dezelfde voorwaarden voldoen als een Nederlander. Dat houdt in dat hij in de negen maanden voorafgaand aan zijn werkloosheid minstens 26 weken aan de bak moet zijn geweest.

Dan nog een voorwaarde: een uitkering krijgt een werknemer alleen als hij buiten zijn schuld om zonder werk zit. Voldoet de Europese arbeidsmigrant aan al deze voorwaarden, dan heeft hij recht op drie maanden WW. Voor zes maanden moet hij langer werken dan 26 weken. Voor elke maand extra moet een jaar langer worden gewerkt. 

Hoeveel Oost-Europeanen frauderen met die WW-uitkeringen?

Dat is moeilijk te zeggen. Het programma ‘Nieuwsuur’, dat onderzoek doet naar het onderwerp, schat het aantal Poolse fraudeurs op een paar duizend. Toch lijkt Nederland niet heel veel geld mis te lopen door de vermeende fraudeurs over de grens. Van de 4 miljard euro die het ministerie jaarlijks uittrekt voor WW-uitkeringen gaat er zo’n 15 miljoen naar het buitenland, zei minister Koolmees dinsdag in Nieuwsuur. Nog geen procent van het totale bedrag aan WW-uitkeringen dus. 

Vakbond CNV sprak zich gisteren in deze krant uit tegen het Europese besluit. Maar de vakbond moet toch ook opkomen voor de Europese werknemers?

Gelijke beloning voor gelijk werk op dezelfde plek. Het is het bekende credo van CNV, maar ook van het grotere FNV. Dat CNV zich toch uitspreekt tegen de wijziging van de Europese regelgeving, heeft volgens een woordvoerder te maken met het huidige systeem. Die zit vol met verleidingen om de regels naar jouw hand te zetten, zegt hij. “Verleng je de termijn voor de WW, dan worden de perverse prikkels alleen maar groter”, aldus de woordvoerder. Met dit soort maatregelen, zei de vakbond gisteren in Trouw, voedt de Europese Unie anti-Europasentimenten.

Waarom maakt de vakbond zich zo’n zorgen om die anti-Europasentimenten?

Omdat we met een groter verzet tegen Europa onze eigen welvaart in de weg zitten, zei CNV-voorzitter Arend van Wijngaarden. Maar het lijkt er ook op dat vakbonden worstelen met hun achterban die steeds diverser en daarmee diffuser wordt. Van oudsher stemde een CNV-lid CDA. En FNV werd altijd gelinkt aan PvdA en later SP.

Maar nu hebben de bonden ook PVV’ers en FvD’ers onder hun leden. De vroeger zo duidelijke politieke kleur van de vakbondsachterban is anno 2019 volledig troebel. Hoe stroken typische vakbondswaarden als ‘gelijkwaardigheid van alle mensen’  met de ideologie van Forum voor Democratie die ervoor pleit ‘immigranten de eerste tien jaar’ van een Nederlandse uitkering te onthouden. De vakbonden zijn er nog niet helemaal over uit, zo lijkt het. 

Lees ook:

Voorzitter CNV: ‘Zonder Europa geen Nederlandse welvaart’

De vakbonden laten zich ineens politiek uit over onderwerpen als Europa en racisme. Daarmee botsen ze met hun leden. De voorzitter van vakbond CNV waarschuwt voor toenemende euroscepsis onder werkende Nederlanders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden