Opinie

Zes berooide zielen schuren zich aan de zelfkant

In 'Stad bij Nacht' zijn de zes dansers van het Hans Hof Ensemble teruggekeerd uit de ijle lucht van Manns Toverberg. Na hun vorige produktie, 'Hohenluft', daalden zij neer in het decor van de stad. Immers, nog even en negen van de tien wereldbewoners is stedeling.

Het vier jaar oude danserscollectief van Nederlands-Duits-Spaans-Zwitsers huize maakte van die onheilspellende profetie een kostelijke voorstelling. Hun stad heeft een oppervlakte van tien bij vijftien meter, is gebouwd volgens het knutselwerk van de Amerikaan Kienholz en wasemt de geest van Kafka. Volgestouwd met afgedankt meubilair geurt het leven er naar uitlaatgassen en de walmen van verkookte olijfolie en koffie.

In deze armzalige uitdragerij, met zijn opdringerige anonimiteit in neonflitsen, zijn zes dansers en een muzikant aan hun zelfbeheersing overgeleverd. In hun hilarische gehaastheid waarbij alles van zingeving lijkt verstoken en op moedwillige miscommunicatie berust, ligt psychose op de loer. Eigenlijk heeft die al toegeslagen in een 'sketch as sketch can'.

Een junk, twee op elkaar aangewezen gelukzoekers, een verdwaald suicidaal meisje die in een driehoeksrelatie met een verveeld yuppen-stel is betrokken, een jonge met zichzelf overhoop liggende meid die door haar vriend met een stalenboek wordt opgejaagd, en ga zo maar door. Allen proberen zich op te trekken uit een neerwaartse spiraal, die wel in de zoveelste sprong van de dakrand of vermoorde minnares in de kast moet eindigen.

De stad schrikt er niet meer van op en gaat door in zijn mierenvlijt, olifantenstamp en tijgersluip. Men sjouwt zich daar een breuk, stapt in en uit dressoirs, zwaait met koffers, stoelen, kaptafels. Men pruttelt er op de koffiepot, bakt zijn maal, jongleert met hakmes, ui en bord, wappert met dekens en haakt pootje op bedspiralen. In dat kunstige gegoochel met huisraad vloeien dans, mime, muziek, acrobatiek en retoriek naadloos in elkaar over.

Ogenschijnlijk domineert chaos, maar de sketches zitten als een morsig Perzich tapijt in elkaar. Nu eens doet het Hans Hof Ensemble aan Hauser Orkater, Jim van der Woude, Suver Nuver of Het Concern denken, maar altijd overheerst het door Pina Bausch c.s. geheiligde decorum verlies. Vaak, zelfs heel vaak, komt het door en door sociaal-realisme à la Annie Schmidt in hun broken home doorsnedes kijken.

Het letterlijk ontpelde, naakte slachtofferschap ter finale bijt zich als een bullterriër vast, trekt de maag samen als urenoude, opgekookte koffie. In de stadscultuur van Hans Hof roepen de personages hun emoties en de daarmee verbonden verhalen op door een gewiekst gebruik van fysieke expressiviteit. Maar wat zou die goed volgehouden timing zijn als zij niet werd gevoed door een groot gevoel voor en inzicht in menselijke situaties? Niets is de mens vreemd.

Dus blijkt niets meer onvoorspelbaar als zes berooide zielen zich aan de zelfkant van de nacht schuren. In hun absurde mix van tap, moderne dans, flamenco, mime, cabaret klinkt soms de melancholie van Miles Davis' trompet door, maar ook het drammerige gepingel van een barpianist of machteloze gitaargepluk van een zwerver. De voorstelling haalt gepeperd uit naar de zwaar beladen contactarmoede uit Wuppertal, de silly walks à la Monty Python of de ons kent ons-kunst van Koot, Bie, Jiskefet of Ederveen.

Mischa van Dullemen, Andreas Denk, Klaus Jürgens, Andrea Boll, Jordi Casanovas, Andrea Beugger en pianist/ gitarist Wiebe Gotink excelleren in een lange traditie en weten een eigentijdse draai aan dat rad van fortuna te geven. In hun pleidooi tegen de design-dictatuur met zijn hypes en trends zit zo'n geëngageerde zelfspot dat je hen onvoorwaardelijk gelooft en in je hart sluit. Ze bereiken dat je hun types ook na de voorstelling direct weer tegenkomt, in dit geval in de nacht tussen Korzo-theater en Hollands Spoor.

Amsterdam 16/11, Eindhoven 20/11, Rotterdam 26 en 27/11 en 16/12, Gent 9 t/m 11/12, Utrecht 14/1, Den Bosch 15/1, Haarlem 21/3.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden