Zeperds en slechts een enkele hit

Pim Fortuyn en Ad Melkert na het lijsttrekkersdebat op 6 maart: 875000 kijkers.

door Nico de Fijter

De tranen van Máxima: 6,5 miljoen kijkers.

De jury van 'Idols': Edwin Jansen, Eric van Tijn, Henkjan Smits en Jerney Kaagman (met de klok mee): 2 miljoen kijkers.

De Nederlandse tv moest het in 2002 hebben van de evenementen. Want aan vernieuwende en spannende programmering kwamen de omroepen niet toe. Eén uitzondering: 'Idols'.

Regisseur Rudolf Spoor had de cd met 'Adíos Nonino' talloze malen gedraaid en berekend dat hij veertien seconden de tijd had. Veertien seconden waarin bandoneon en koor aanzwollen tot een emotioneel hoogtepunt, waarin er ingezoomd moest worden op het gezicht van de bruid. Dan volgde een fractie van anderhalve seconde stilstand en dan zouden de tranen moeten komen. Het gebeurde allemaal op 2-2-2002. Carel Kraayenhof speelde zijn deuntje, het koor zong, Spoor zoomde in en Máxima huilde. Heerlijke tv. De dienst Kijk- en Luisteronderzoek meldde dat er 2,2 miljoen kijkers meehuilden.

Nog mooier was de registratie van het massale huilmoment in het mediaprogramma 'De Gids'. Spoor (die het na Het Huwelijk voor gezien hield en door de majesteit het Erekruis in de Huisorde van Oranje kreeg opgespeld) had een bandje met geluidsopnamen vanuit de regiewagen meegenomen. Terwijl Kraayenhof tranen trok, klonk in de regiewagen het wilde stemgeluid van Spoor: ,,Nu! Tranen, tranen, tranen. Twee, kom maar. Zo close mogelijk. Close. Hou vast! Oh, prachtig, prachtig, jongens.'' Het huilmoment is, wellicht tegen wil en dank, maar zonder enige twijfel het mooiste tv-fragment van 2002.

Niet het mooiste, wel het belángrijkste tv-moment werd uitgezonden in de marge van de programmering, aan het begin van de nacht. Ad Melkert als een onderuitgezakte regent, Hans Dijkstal verveeld en nonchalant, Pim Fortuyn, energiek, met rechte rug en priemende ogen: het lijsttrekkersdebat na de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart. Het was geen mooie tv, wel veelzeggende. Fortuyn: ,,Ik hoop dat meneer Melkert wel wat vrolijker wordt''. En toen moest het 'Soundmixshow'-debat nog komen.

Het waren de grote evenementen en projecten die in het afgelopen jaar voor mooie tv moesten zorgen. Het Huwelijk voorop. Bijna 6,5 miljoen mensen keken naar de enorme operatie.

Andere evenementen: meejuich-tv met de Olympische Spelen, het Hiddink-wereldkampioenschap voetbal, de gemeenteraads- en parlementsverkiezingen en twee parlementaire enquêtes.

Behalve op de avond van de moord op Pim Fortuyn was er nog een avond waarop alle zenders hun programmering overhoop gooiden: het overlijden van prins Claus. De publieken waren het eerst 'in de gezamenlijkheid', RTL 4, 5 en Yorin volgden snel. Bij Net 5, V8 en SBS 6 zagen we eerst een portret van de prins begeleid met het 'Adagio voor strijkers' van Samuel Barber. De dagen na het overlijden van Claus bewezen overigens dat geen tv ook tv is. Verslaggevers meldden ons keer op keer dat er bij het AMC in Amsterdam, paleis Huis ten Bosch en paleis Noordeinde eigenlijk helemaal niets gebeurde. Naar de bijzetting keken bijna 4 miljoen mensen.

Zonder de evenementen en zonder de schokkende gebeurtenissen rond Fortuyn en het verdriet rond de prins zou het een schraal tv-jaar zijn geworden. Weinig vernieuwend, veel van hetzelfde en slechts een enkele hit. En uiteraard voldoende zeperds. 'The Big Mission' (RTL 4), met veel poeha aangekondigd, want er kon een ruimtereis gewonnen worden, was snel verdwenen, net als 'Star Academy' (Yorin) en 'The Bar' (weer Yorin). Jan Lenferink mocht 'RUR', zijn oude succesprogramma, weer opstarten, maar verder dan dat opstarten kwam het niet. Het showbizzprogramma 'Tabloid' (SBS 6) moest een tegenhanger worden van het zeer succesvolle 'RTLBoulevard'. Hopeloos mislukt. Net als de in- en intrieste quasi-komische poging van 'Boulevard'-presentator Beau van Erven Dorens om met 'Beau Rivage' een praatprogramma te maken. 'Big Diet' (het programma waar dikkerds moeten afvallen) komt niet terug. 'Keyl', de talkshow van de gelijknamige tv-hostess, werd van de buis gehaald. Wel mocht ze voor de EO de serie 'Catherine zoekt God' maken, wat weer wel een succes te noemen is. Mart Smeets versloeg dit jaar voor de dertigste en laatste keer de Tour de France. Erg jammer. Hij zal gemist worden. In ruil daarvoor mocht hij wel het sportpraatprogramma 'Vak M' gaan maken. Ook erg jammer. Het is te saai en het wordt te vaak uitgezonden. Bij sport op tv zou het devies moeten zijn: geen sport, dan ook geen sport op tv.

'Kopspijkers' (won de Televizierring), 'Barend & Van; Dorp' (wonnen de Nipkow-schijf), 'Expeditie Robinson', 'Spoorloos', 'Blik op de Weg', 'Tussen Kunst en Kitsch', 'Baantjer', 'GTST', 'Vermist', 'Dit Was Het Nieuws', 'Kassa', 'Opgelicht!': dat zijn de succesnummers van 2002. Niks nieuws, oud en vertrouwd trekt voldoende kijkcijfers.

Eén uitzondering: 'Idols', tot groot verdriet van 'Soundmixshow'-bobo Henny Huisman. De 'grootste auditie op televisie ooit' trekt wekelijks meer dan twee miljoen kijkers en is daarmee de redding van het verder moeilijke jaar voor HMG. Ook nu het geen leedvermaak-tv meer is (in de eerste uitzendingen grossierde de jury in onbarmhartig en dus komisch commentaar op de van elke zelfkritiek gespeende kandidaten), maar het werkelijk gaat om het vinden van nieuw poptalent, blijft het in Engeland gekochte concept een hit.

De ruzie van het jaar vond plaats op de 'Nova'-redactie: hoofdredacteur Rik Rensen kondigde een hervorming aan. De drie presentatoren stapten boos op. Rensen wil, kort samengevat, dat 'Nova' meer op 'Barend & Van; Dorp' gaat lijken. Al zou, kijkcijfers en Nipkow-schijf ten spijt, ook gezegd kunnen worden dat 'Barend & Van; Dorp' wel wat meer op 'Nova' zou mogen lijken. Het gezellige Jan-Mulder-huiskamergevoel begint na vier jaar zijn charme enigszins te verliezen. Na het vertrek van de drie 'Nova'-presentatoren wist Rensen na heel veel moeite vier nieuwe presentatoren aan te trekken: Matthijs van Nieuwkerk, Felix Rottenberg, Clairy Polak en Jeroen Pauw. Zij presenteren vanaf volgende week 'Nova'-nieuwe-stijl.

Dé flop van het jaar is geen programma, maar een complete omroep. Veronica wilde het nog wel een keer proberen en haalde tv-babe Beertje van Beers in huis. Nooit eerder haalde één omroep zo vaak een kijkdichtheid van nul. Website tvbabes.com vond het allemaal erg sneu voor Beertje en startte een actie: Steunbeertje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden