Zenuwen voor de zondag

Judith Cooiman:
"Zondag is de dag dat een dominee moet schitteren. Natuurlijk speelt mijn werk zich voor een groot deel door de week af. Ik bezoek mensen thuis, we hebben bijbelkringen en als de r in de maand is, geef ik op dinsdagavond catechese. Maar op zondag moet je er als dominee echt staan.

Ik ben de eerste vrouwelijke gemeentepredikant in de Nederlands Gereformeerde Kerk. Er was al een vrouwelijke collega die in een gevangenis werkte, maar ik ben de eerste vrouwelijke predikant in onze kerk die een gemeente leidt.

In mijn eigen gemeente ga ik zondagmorgen voor. Wij hebben in Zeist twee diensten op zondag, de middagdienst doe ik hier één keer per maand. Ik ga ook voor in andere gemeentes en heel soms heb ik gewoon een vrije dag. Ik wil op zondag ook wel eens aan andere dingen toekomen.

Mijn man is zelfstandig ondernemer. We ontbijten elke dag samen en lezen dan de kranten. Op zondag lukt dat vrijwel niet, omdat ik dan in beslag genomen wordt door de dienst. Ik sta ook wat eerder op dan normaal, om mijn preek nog een keer door te lezen. Mijn man blijft dan nog even liggen.

Met mijn preek begin ik al op maandag. Ik preek graag, maar het schrijven is voor mij een lang en slepend proces. Vroeger had ik 'm soms pas op zaterdagavond af.

Mijn preken duren gemiddeld een kwartier. Voor een gereformeerde predikant is dat aan de korte kant. Als ik het goed begrijp, vinden mijn gemeenteleden dat wel fijn. Er wordt mij vaak gevraagd of ik anders preek dan mannen. Ik geloof daar niet zo in. Ik kom uit een kerk met alleen maar mannen, en die preken ook allemaal verschillend. In het begin van mijn carrière zei iemand tegen mij: dit had een preek van een man kunnen zijn. Dat was niet bedoeld als compliment. Misschien preekte ik toen nog wel te analytisch en wilde ik teveel uitleggen.

Natuurlijk is zondag voor mij de Dag des Heren, want ik ben dan heel veel met Hem bezig. Maar een rustdag is het niet voor mij. Voordat ik dominee werd, was het dat veel meer. Het was een dag van kerkgang en tijd voor het gezin. Mijn vader was ook predikant, dus veel tijd was er aan de andere kant nou ook niet voor dat gezin. Hij moest vaak 's middags uit preken. Tussen de middag was er brood en soep en daarna moest hij al weer weg.

Mijn man gaat vaak mee. Samen lopen we dan naar de kerk. Ik ben er meestal tien minuten voordat de dienst begint. Op zo'n moment ben ik ontzettend zenuwachtig. Plankenkoorts. Al die ogen op mij gericht. Ik denk dan dingen als: 'ik kan het', 'ik wil niet'. Als ik eenmaal begin, valt die druk gaandeweg van me af. Maar dat duurt nog best wel een tijd. Vaak pas tijdens de preek. Ik merk dat die aanslaat als het stil is en ik er in slaag om oogcontact met de mensen te blijven houden.

Eenmaal thuis kookt mijn man. Meestal eten we 's middags warm. Daarna doe ik vaak een dutje. Na een kerkdienst ben ik helemaal op. Maar begrijp me goed: het is geen straf hoor.

Ik heb geen toga en trek normaal gesproken altijd een mantelpakje aan uit mijn eigen klerenkast; maar daar pas ik niet meer in. Nu preek ik in een mooie zwangerschapsjurk, want binnenkort wordt ons eerste kind geboren. De hele gemeente leeft mee.

Ik zie om mij heen dat zondag steeds meer een gewone dag wordt. Dat vind ik wel een beetje jammer. Ik denk dat heel goed voor een mens is om een dag rust te hebben. Niet gedwongen, niet door de overheid opgelegd - als iemand op zondag naar de Ikea wil gaan, moet hij dat vooral doen - maar ik denk dat heel goed is om een dag te onthaasten.

Als ik wel eens op zondag vrij ben, vind ik het fijn om gewoon naar de kerk te gaan. En dat ga ik doen tijdens mijn zwangerschapsverlof. Het zal wel raar zijn om in mijn eigen kerk te zitten terwijl ik niet op de kansel sta. Misschien loop ik wel in de weg. Ik heb me daarom voorgenomen om ook eens bij collega's van andere kerken hier in Zeist te gaan kijken hoe die het doen. Om weer eens een ander verhaal te horen en me ergens in te kunnen blijven verdiepen. Want naast alle rust waarnaar ik verlang en het genieten van ons kind, moet mijn zondag wel zin hebben.

Judith Cooiman - Bouman (29) is gemeentepredikant van de Nederlands Gereformeerde kerk in Zeist. Daar woont ze ook met haar man Lieven. Begin november verwachten ze hun eerste kind.

De zondag bepaalde het ritme van de week, de kerk het ritme van de zondag. Nu kerkbezoek niet meer zo vanzelfsprekend is, vullen we de zondag met onze eigen rituelen. Deze week de zondag van:

Wie is Judith Cooiman

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden