Zenith is niet te koop

interview Nederlandse ruiters boeken het ene succes na het andere. Mede dankzij het Springpaarden Fonds Nederland. 'We gaan voor sportief succes, niet voor winst.'

Op de weg voor zijn woning in het Drentse Pesse maakt Jacob Melissen een praatje met Sytze Faber, oud-politicus en oud-burgemeester van Hoogeveen. Faber, fiets aan de hand, vertelt dat hij op weg is naar de schaakclub waarvan hij sinds kort lid is. Bij het afscheid zegt Melissen: "Denk erom dat paarden in het schaakspel ook verrassende sprongen kunnen maken."

Die opmerking typeert Melissen (61), bij wie de paardensport in het bloed zit. De hippisch verslaggever en sinds 2006 directielid van het Springpaarden Fonds Nederland, is net terug uit Barcelona, waar de Nederlandse equipe de Nations Cup heeft gewonnen. Het tweede grote internationale succes van dit jaar, na het goud op de Wereldruiterspelen in Caen.

"Het is het succes van hippisch Nederland", zegt Melissen in het kantoor van zijn persbureau aan huis. "Het succes van een fantastische fokkerij, van fantastische ruiters, van fantastische paarden en een goede structuur binnen de KNHS. Het is een kwestie van plus, plus, plus, plus. Wij als Springpaarden Fonds Nederland (SFN) zijn trots dat we daarin een bescheiden rol kunnen spelen."

De tienjarige ruin Zenith SFN is momenteel de grote troef in de stal van het fonds. Deze maand werd bekendgemaakt dat het paard tot en met de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro behouden blijft voor Nederland. Met Jeroen Dubbeldam moet Zenith in Brazilië een gooi doen naar olympisch goud, dat de ruiter uit Weerselo in 2000 in Sydney met De Sjiem al eens won.

Het zou voor het SFN een koud kunstje zijn geweest om Zenith na het goud in Caen in de verkoop te doen. Aan interesse geen gebrek. "Jeroen is al eerder paarden kwijtgeraakt", zegt Melissen. "Wij waren moreel verplicht om Zenith te behouden." En als er een bod van tien miljoen euro komt? "Ik ben Groninger. Ja is ja, nee is nee. We gaan voor sportieve successen en niet voor winstmaximalisatie."

Woord is woord, al neemt het fonds met het vastleggen van Zenith een risico, beaamt Melissen. Want het blijft een levend wezen, dat op een dag zomaar mank in de stallen kan staan. "We nemen inderdaad een grote gok. Als Zenith morgen een been breekt, betaalt de slager er 300 euro voor. Het is of een inktzwarte nacht of stralend zonlicht. Maar angstig leven is angstig sterven."

De aankoop in 2006 van het allereerste paard was meteen een schot in de roos. Utascha ontwikkelde zich tot een springpaard van internationale allure. "Dat was nu precies wat we wilden", vertelt Melissen, "ondersteunend zijn aan de ontwikkeling van de springsport. Utascha was een voltreffer, een ongelofelijke opsteker voor het fonds. Ja, dat was echt kicken."

Maar Utascha bezorgde Melissen ook slapeloze nachten. In oktober 2011 besloot het SFN als eigenaar van de merrie dat Eric van der Vleuten niet de juiste ruiter was voor het paard. Het fonds zag in Dubbeldam en Utascha een betere combinatie voor de Spelen van 2012 in Londen. Die missie mislukte, want Dubbeldam trok zich terug omdat het olympisch toernooi voor hem en Utascha te vroeg kwam.

Melissen: "Ik was erbij in Sankt Gallen, waar Eric van der Vleuten en zijn zoon Maikel de landenwedstrijd wonnen. Als vader heb je dan een droom om samen met je zoon naar de Olympische Spelen te gaan. Die droom hebben wij kapotgemaakt. Vanuit menselijk oogpunt was het een drama, maar rationeel was het een goede beslissing."

In Zenith heeft het SFN een waardig opvolger van Utascha, die vorig jaar werd verkocht aan de Military Sport Association in Katar. Zenith is sinds juli 2011 eigendom van het fonds en toonde vorig jaar december in Mechelen voor het eerst zijn grote talenten. Eigenlijk zou Dubbeldam daar op Utascha rijden, maar die was net verkocht. Kom dan maar met Zenith, zei bondscoach Rob Ehrens, dan weet je ook waar je staat met dat paard.

Melissen: "Het was een wereldbeker-kwalificatie en het was loodzwaar. Er waren ruim veertig combinaties, vier bleven foutloos. Een daarvan was Zenith. Die sprong zo gruwelijk, de bek viel ons allen open. Weg waren de gedachten dat we misschien een catastrofale bok hadden gekocht. Vanaf dat moment is het fantastisch gegaan."

Hoe werkt het SFN?

In 2005 ontstond bij Jacob Melissen het idee om een fonds op te richten dat tot doel heeft jonge paarden op te leiden en te behouden voor Nederlandse ruiters. Hij zag in La Baule vier Amerikaanse meiden op vier in Nederland gefokte paarden de landenwedstrijd winnen. Dat moet anders, dacht Melissen. Hij nodigde een aantal mensen uit om mee te denken en een jaar later was het SFN een feit. Via certificaathouders werd een beginkapitaal van drie miljoen euro binnengehaald.

Hoe werkt het fonds? Vijf selecteurs worden ingezet om paarden in de leeftijd van vijf, zes, zeven jaar te scouten. Bij aankoop van een paard neemt het fonds alle kosten voor zijn rekening. De fokker of eigenaar van het paard ontvangt een deel van het prijzengeld en later een deel van de verkoopprijs. Er zijn op dit moment acht paarden bij het fonds ondergebracht. Naast Zenith zijn dat Aguila, Barista, Bengel, Chuck Blue, Diablo, Eloma's Blue en sinds deze week Djumpsina. Zij dragen dus allemaal de toevoeging SFN.

In 2018 stopt het fonds. Er moet altijd een eindpunt zijn om verantwoording af te leggen aan de certificaathouders, zegt Melissen. "Voor hen is het finale moment dat zij hun geld terugkrijgen en misschien iets meer. Het rendement zou hoog zijn geweest als we nu Zenith hadden verkocht. Maar dat is niet het doel van het fonds." Overigens is al aangekondigd dat er een tweede SFN komt, met dezelfde uitgangspunten en doelstellingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden