Zelfstandigen hebben te zonnig beeld van oude dag

Zzp'ers sparen te weinig voor hun pensioen. Voor één miljoen Nederlanders dreigt een karige toekomst.

Zelf hebben de ruim één miljoen zelfstandigen een zonnig beeld van hun oude dag. Ze denken op hun 65ste te stoppen met werken en ongeveer 70 procent van hun gemiddelde verdiende inkomen te ontvangen. Dat gaat niet gebeuren, stellen onderzoekers van pensioendenktank Netspar in een vandaag gepubliceerd rapport. De zelfstandigen sparen te weinig en hun bedrijf is te weinig waard.

Vroeger was de zelfstandige een ondernemer met een eigen fabriek, kantoor, winkel of magazijn. Iemand die personeel in dienst had en vermogen op de bank. Ging de ondernemer met pensioen, dan kon hij zijn panden en machines verkopen om de rest van zijn leven van het geld te genieten. Vergelijk dat eens met de zelfstandige van nu. Er zitten heel wat krabbelaars bij die nauwelijks genoeg verdienen voor een nieuwe wasmachine, vooral in de creatieve en verzorgende beroepen. Er zijn ook succesvolle freelancers, in de consultancy bijvoorbeeld, maar ook zij hebben geen bedrijf met onroerend goed en machines om bij pensionering te verkopen.

Daarom is het voor de huidige zelfstandigen zo belangrijk om te sparen voor later, schrijft Netspar. Maar de onderzoekers hebben berekend dat twee derde van deze groep geen aanvullend particulier pensioenspaarplan heeft. Zij zijn dus geheel aangewezen op de AOW en het deel dat zij eventueel eerder hebben opgebouwd toen zij in hun jongere jaren nog wel in loondienst werkten.

Dat deel is volgens Netspar goed voor ongeveer 60 procent van de waarde die werknemers bij elkaar hebben gespaard. In cijfers: als een werknemers 1000 euro per maand verdient, ontvangt hij bij pensionering 700 euro. Een zelfstandige ontvangt daar 60 procent van, oftewel: 420 euro. Dat zijn overigens optimistische cijfers aangezien pensioenfondsen er financieel zo slecht voor staan dat zij die 70 procent geregeld niet meer halen.

Om het gat tussen 420 en 700 euro te overbruggen, moeten zelfstandigen extra vermogen opbouwen. Netspar berekende dat een zelfstandige van middelbare leeftijd ongeveer 30.000 tot 40.000 euro aan reserves op de bank heeft. Dit is 10.000 tot 20.000 euro meer dan het vermogen van een werknemer. Maar die heeft na zijn 67ste de uitkering van zijn pensioenfonds. De zelfstandige moet het doen met die 40.000 euro, en dat is veel te weinig om te voldoen aan de verwachtingen, concludeert Netspar. Bovendien is de kans groot dat het geld niet opzij is gelegd voor het pensioen, maar tegen bijvoorbeeld inkomensverlies bij ziekte.

Zelfstandigen willen best sparen voor later, zo blijkt uit het onderzoek. Bijna de helft zegt het belangrijk tot heel belangrijk te vinden, maar het komt er niet van. Andere uitgaven krijgen voorrang, dus het pensioen laten de ondernemers en zzp'ers maar even zitten. Naast uitstelgedrag constateert Netspar ook kortzichtigheid. "Dat kan wijzen op marktfalen," zo staat in het rapport.

Netspar heeft een oplossing die doet denken aan de donordiscussie, waarbij iedereen automatisch orgaandonor is tenzij anders aangegeven. Dat zou ook voor de pensioenregeling kunnen. Dan sparen zelfstandigen voor hun pensioen, tenzij zij zelf aangeven dat niet te willen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden