Zelfs tussendoortje van Tsai blijft spannend

CANNES - Soms heb ik de indruk dat ze het cliché-beeld van Hollywood alleen maar in stand willen houden, aldus een anonieme Amerikaanse producent in het vakblad Variety. Geen beter slagveld voor de eeuwigdurende strijd tussen Oude en Nieuwe Wereld dan Cannes.

Aanleiding voor de beschuldiging is de selectie van het spektakelstuk 'Godzilla' als slotfilm van het festival en het weren van intelligente, in Amerika uitstekend ontvangen films als 'The horse whisperer' en 'The Truman show'. Na de stompzinnige bombast van vorige zomer ('Speed 2', 'Batman & Robin') vreesde men ook in Amerika dat Hollywood zich voortaan uitsluitend op het middenrif van het publiek zou richten. Gelukkig bleek onlangs dat er ook nog grote, commerciële films gemaakt worden in Amerika die een voorkeur hebben voor hart en hersens. Alleen zijn dat niet de films die in Cannes worden vertoond.

Natuurlijk laat de machtigste filmindustrie ter wereld zich niet zomaar weren. Buiten het officiële programma om kunnen de echte liefhebbers terecht bij films als 'Komodo, the living terror' en 'Kickboxing Academy'. Maar wat het festival zelf betreft, staat 'Amerika' gelijk aan 'klein en onafhankelijk'. Dan gaat het bijvoorbeeld om 'Lulu on the bridge' van Paul Auster. Door omstandigheden gedwongen - regisseur Wayne Wang was een paar dagen ziek - fungeerde Auster als vervanger bij de opnamen van 'Blue in the face', de vrolijke epiloog van 'Smoke', eveneens een Wang & Auster-project.

In de alledaagse context van New York - Austers habitat Brooklyn - is het gegeven verrassend sprookjesachtig. Onder invloed van een geheimzinnige, blauw oplichtende steen stijgt de prille liefde tussen een saxofonist (Harvey Keitel) en een actrice (Mira Sorvino) tot grote hoogten. Eenmaal van elkaar gescheiden lopen hun wegen, ofwel hun levens, steeds meer uiteen. Dat de enigszins gekunstelde constructie weet te overtuigen, is voornamelijk de verdienste van de prachtige cast die Auster bijeen heeft weten te krijgen. Als Harvey Keitel en Willem Dafoe samen een scène spelen maakt het nog maar weinig uit in welke film ze spelen. Gina Gershon ontworstelt zich met elke goede rol iets meer aan de smet van 'Showgirls' en Vanessa Redgrave kan nog mooi dansen.

Met 'Vive l'amour' en 'The river' won hij hoofdprijzen in respectievelijk Veneti en Berlijn, maar de kans dat Tsai Ming-liang uit Taiwan de hattrick completeert met een Gouden Palm in Cannes is niet erg groot. 'The hole' is het slachtoffer van zijn productieomstandigheden: als onderdeel van een tiendelige, door de Frans/Duiste kwaliteitszender ARTE geïnitieerde, serie staat de film te boek als tussendoortje en niet zozeer als de nieuwe, grote film van Tsai Ming-liang. Qua filmische intensiteit verslaat zelfs een tussendoortje van Tsai echter tal van andere festivalfilms.

Terwijl Taiwan wordt getroffen door een mysterieus virus dat de slachtoffers in het donker doet wegkruipen, blijven een man en een vrouw alleen achter in een troosteloos flatgebouw. Ze wonen boven elkaar en zijn met elkaar verbonden door een gat: bij hem de vloer, bij haar het plafond.

Pessimisme over de 'condition humaine' is wederom de kern van 'The hole', al was het maar door de regen die zonder ophouden met bakken uit de hemel valt. De lekkages en regenbuien uit de vorige films van Tsai worden met terugwerkende kracht tot onschuldig ongemak verklaard. In merkwaardig contrast met de stilte en soberheid staan de muzikale intermezzo's, met vrolijk uitgedoste zangeressen die tussen de liftdeuren op de galerij van de flat hun liefdesliedjes zingen. Voor het eerst biedt Tsai een uitweg uit zijn consequent beleden pessimisme, die daarmee minder onontkoombaar is dan in de voorgaande films.

Wat niet wegneemt dat Tsai Ming-liang een van de spannendste filmmakers van dit moment blijft. Wie anders weet met een been dat behoedzaam door een gat in de vloer wordt gestoken de suggestie van seks te wekken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden