Zelfs Trump moet buigen voor Fiorina

Carly Fiorina zette Donald Trump behoorlijk op zijn nummer.Beeld afp

Amerikaanse tv-kijkers kregen woensdagavond iets bijzonders te zien: Donald Trump die met stomheid geslagen was. Het duurde maar even, maar het was onbetaalbare tv.

Het was het sluitstuk van een dagenlang durend steekspel tussen hem en Carly Fiorina, net als hij kandidaat voor de Republikeinse nominatie. "Kijk naar dat gezicht, wie gaat daar op stemmen?" had hij gezegd in een interview met Rolling Stone. Later had hij dat zo'n beetje teruggenomen: hij zou het alleen maar hebben gehad over haar uitstraling.

Tijdens het debat mocht ze er nog een keer op reageren. En dat deed ze soeverein: in plaats van hem voor een sexist uit te maken, waar hij ongetwijfeld een antwoord op klaar had, zei ze alleen maar: "Vrouwen in het hele land hebben heel goed gehoord wat de heer Trump heeft gezegd." Applaus was haar beloning, en dat Trump daarna verklaarde haar een erg mooie vrouw te vinden, maakte totaal geen indruk. Fiorina zelf vertrok ook geen spier.

Persoonlijkheid
Dat een van de meest besproken momenten van het debat niet over Iran ging, of over abortus, of klimaatverandering, zegt iets over het soort strijd dat de elf kandidaten (en vier die uit praktische overwegingen en wegens slechte peilingen naar een eerder debatje werden verbannen) aan het voeren zijn. Het gaat niet alleen over beleid, of misschien zelfs wel nauwelijks over beleid, het gaat over persoonlijkheid. Alleen daarmee valt te verklaren dat een flink deel van de Republikeinse kiezers als een blok is gevallen voor Donald Trump, die ook woensdagavond weer een aantal ideeën verkondigde die je eerder van een Democraat zou verwachten, zoals een voorkeur voor een progressief belastingstelsel.

Bij het vorige debat, vorige maand op Fox News, probeerden de meeste kandidaten niet teveel op Trumps provocaties en grootspraak te reageren, om hem niet meer aandacht te geven dan hij toch al kreeg. Dat werkte duidelijk niet, hij deed het in de peilingen alleen nog maar beter. Deze keer gingen ze bijna allemaal op hem los.

Bekijk hieronder hoe Trump het probeert goed te maken met Fiorina. Het artikel gaat verder onder de video.

Betere repliek
Van Jeb Bush werd dat in de media ook wel zo'n beetje geëist. Met de stijl die zijn voorkeur heeft, rustig en uitleggerig, steekt hij bij Trump af als een watje. In de peilingen is hij daardoor ver teruggevallen, en zijn geldschieters worden zenuwachtig: moeten ze deze kandidaat nog wel steunen?

Perfect was het nog niet, maar Bush gaf Trump wel veel beter partij dan in het vorige debat. Hij deed dat zelfs op het punt waarop hij het meest kwetsbaar is: het feit dat zijn vader en broer ook president zijn geweest, en dat zijn broer het land in twee niet best verlopen oorlogen meesleepte. George W. Bush was er zodoende ook nog de schuld van, wreef Trump nog zout in de wonde, dat het land acht jaar met die vreselijke Barack Obama opgescheept heeft gezeten.

Maar Jeb Bush sloeg fel en eventjes welsprekend terug: "Hij hield ons veilig. Ik weet niet of je het nog weet, Donald, herinner je je het puin? Herinner je je de brandweerman met zijn arm om hem heen? Hij gaf een duidelijk signaal af dat de Verenigde Staten sterk zouden zijn en islamitisch terrorisme bestrijden, en hij hield ons veilig."

Over de vraag hoe de VS nu het terrorisme en andere buitenlandse gevaren moeten bestrijden, lopen de meningen van de Republikeinse kandidaten sterk uiteen. Rand Paul moet er niet aan denken Amerikanen in de strijd tegen ISIS in Irak en Syrië te sturen, Lindsey Graham doet het liever vandaag dan morgen, "en dan maken we elk van die klootzakken die we kunnen vinden af", zei hij in het 'kleine debat' met de vier kandidaten.

Respect afdwingen
Maar allemaal vinden ze dat Amerika een sterkere krijgsmacht verdient, en meer respect moet afdwingen bij zijn vijanden, zodat oorlogen niet eens nodig zijn. "De wereld wordt dan een stuk vriendelijker", beloofde Trump. Carly Fiorina wist zelfs precies te vertellen hoeveel schepen de marine erbij zou moeten krijgen.

Dat zij zo concreet was in haar voorstellen viel op, want net als Trump en oud-neurochirurg Ben Carson is Fiorina, oud-directeur van Hewlett Packard, geen beroepspoliticus. Terwijl bij het vorige debat Carson de aandacht op zich wist te vestigen en daarna flink kon stijgen in de peilingen, lijkt nu Fiorina zich in die groep te onderscheiden, door meer te doen dan te klagen over het wanbestuur van 'Washington'.

Telt ervaring nog wel?
Sommige van de beroepspolitici probeerden zich bij de momenteel populaire categorie van niet-politici aan te sluiten. Gouverneur Chris Christie van New Jersey, Republikein in een staat waar verder Democraten de dienst uitmaken: "Ik word elke ochtend wakker als buitenstaander." Maar hij en gouverneur John Kasich van Ohio, gouverneur Scott Walker van Wisconsin en Jeb Bush, ooit de baas in Florida, verwezen ook tot vervelens toe naar hun prestaties in hun eigen staten. En contrasteerden die met het gebrek aan ervaring van iemand als Donald Trump. Walker: "We hebben nu al een beginner in het Witte Huis, we willen er niet nog een."

Op dat soort schimpscheuten reageerde Trump voor zijn doen tamelijk rustig. Hij ging niet tekeer tegen Ben Carson toen die hem (zo vriendelijk mogelijk, wat dat is zijn stijl) op zijn plaats zette vanwege de onzin die hij verkocht over het verband tussen vaccinaties en autisme. Hij lachte zelfs sportief toen Jeb Bush tegen het einde van het drie uur durende debat, gevraagd naar het codewoord dat de Secret Service moet gaan gebruiken voor een eventuele derde president Bush, koos voor 'Eveready', want: "Veel energie, Donald!". Die verwijt Bush namelijk voortdurend een 'een persoon met weinig energie' te zijn.

Trumps eigen codewoord? "Nederig!". Toen hadden ze allebei de lachers op hun hand, en was het met de vijandschap even gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden