Zelfs samen basketballen is er niet meer bij

Bij elkaar in de klas zaten ze toch al niet, de Albanese en Macedonische leerlingen van de School van de 25ste Mei in Skopje. Inmiddels zitten er vrijwel alleen nog maar Albanese kinderen op school.

SKOPJE - Liria Reqepi's school loopt leeg. Tientallen Macedonische ouderparen besloten de afgelopen maand hun kind elders onderwijs te laten volgen. Ook nu nog krijgt directeur Reqepi bijna dagelijks te horen dat Ljube, Branko, Ana of Stevo van school wordt gehaald. ,,Ik vrees dat we geen enkele Macedonische leerling meer overhouden'', zegt de directeur van de School van de 25ste Mei, zelf Albanese, somber.

Singilic is een etnisch gemengde wijk aan de rand van de Macedonische hoofdstad Skopje. De School van de 25ste Mei (geboortedatum van de voormalige Joegoslavische leider Tito) staat er middenin. Het is een grote school voor zeventienhonderd leerlingen van zeven tot veertien jaar. Op een steenworp afstand ligt het dorp Aracinovo, in juni het toneel van hevige strijd tussen regeringstroepen en de Albanese rebellen van het UCK.

Op het schoolplein speelt een clubje pukkelige pubers van Albanese afkomst basketball. Les hebben ze 's middags niet. Dan bevolken de Macedonische leerlingen de klaslokalen. Het onderwijs is volledig gescheiden. Albanese kinderen zitten met Albanese kinderen in de klas. Ze krijgen les van Albanese leraren. Macedonische kinderen worden onderwezen door Macedonische onderwijzers. Zij delen de schoolbanken met Macedonische klasgenootjes.

Ilir blijft tijdens het gesprek met zijn bontgekleurde bal stuiteren. Hij vindt het allemaal wel best. De vrije middagen bieden hem de gelegenheid zich uit te leven in zijn grote passie: basketbal. Hij droomt ervan ooit in de Noord-Amerikaanse NBA te spelen. ,,Tot begin dit jaar speelden we op het plein soms tegen teams van Macedonische jongens'', vertelt de puber van minstens een meter tachtig lang. ,,Dat was lachen. De Macedoniërs wonnen meestal met basketball, maar na de wedstrijd was het altijd knokken. En dan wonnen wij.''

Directeur Reqepi bezweert dat ze dergelijke vechtpartijen altijd buiten de deur heeft kunnen houden. Er bestond op zelfs een speciale lerarencommissie die de sluimerende, etnisch getinte conflicten in goede banen moest leiden. Die etnisch gemengde groep leraren vermaande de boosdoeners, strafte hen desnoods en bezocht hun ouders bij herhaald wangedrag. Dat werkte goed. Tot enkele maanden geleden de eerste ruiten van het schoolgebouw eraan gingen. Sindsdien is het niet meer goed gekomen. Telkens als de gevechten tussen regeringstroepen en het UCK oplaaiden ging het in en om de school ook fout. Leerlingen scholden elkaar uit voor 'terrorist', gingen met elkaar op de vuist. En iedere keer sneuvelden er weer een paar ruiten. ,,De Macedonische ouders stookten hun kinderen op'', beweert de schooldirecteur stellig.

Kinderen begonnen weg te blijven van school. Albanese leerlingen uit de omringende dorpen vluchtten met hun gezinnen naar Kosovo of elders. Macedonische ouders verweten de schoolleiding er UCK-sympathieën op na te houden en de kinderen 'separatistische reflexen' aan te leren.

De zomervakantie leek net op tijd te komen om een massale uitstroom te voorkomen. Reqepi hoopte dat de gemoederen na de vakantieperiode wat tot bedaren zouden zijn gekomen. Dat was niet het geval. Hoewel het al geruimte tijd relatief rustig is in Macedonië is sinds de hervatting van de lessen slechts een handjevol Macedonische leerling verschenen.

De ouders van Ljube (9) twijfelen nog. Het liefst zouden zij hun zoontje morgen nog naar een andere school sturen, maar dat gaat niet zomaar. Ze hebben er onder meer een handtekening van directeur Reqepi voor nodig -en die krijgen ze niet makkelijk. Bovendien, het vervoer van hun zoontje naar een school in een andere wijk doet een grote aanslag op het gezinsbudget van krap driehonderd gulden in de maand.

Maar toch. ,,Deze school is niet langer veilig voor Ljube'', zegt vader Perev thuis. ,,Hij is astmatisch en tenger en kan zich dus niet goed verdedigen'', vervolgt moeder. Er volgt nog een stroom van argumenten waarom het beter voor Ljube is naar een andere school te gaan, maar pas bij vertrek komt het hoge woord eruit. Vader: ,,We willen niet dat de geest van onze zoon wordt verpest ...''

,,... door Albanese extremisten'', vult moeder als vanzelfsprekend aan. Daar blijft het bij.

Directeur Reqepi sluit de ogen. ,,Ik zie geen oplossing,'' verzucht ze in haar schaars gemeubileerde kantoor. ,,Ik ken mijn leerlingen en mijn leraren. Zij willen geen conflicten. Ze willen dat dit een school is. Maar tegen gehersenspoelde ouders kan ik niet op.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden