Nutteloze Kennis

Zelfs orkaan Irma gehoorzaamt aan de wet van Buys Ballot

Beeld ANP XTRA

Hoe verwoestend Harvey en Irma ook waren, zelfs orkanen gehoorzamen aan de wet van Buys Ballot. Op het noordelijk halfrond wervelen ze allemaal tegen de klok in, terwijl ze aan de andere kant van de wereld alles met de klok mee wegblazen.

De wet is een gevolg van de draaiing van de aarde. Winden kunnen dan wel recht op het lagedrukgebied af willen waaien, in de tussentijd draait de aarde onder hen door en wijken ze van hun lijn af. Dit zogeheten Coriolis-effect speelt overal. Ook zeestromen hebben hun afwijking, vliegtuigen moeten er bij hun navigatie rekening mee houden, de beroemde slinger van Foucault draait erdoor in de rondte en in de Eerste Wereldoorlog miste het Duitse Parijs-Geschut (bereik: 160 kilometer) door het Coriolis-effect zijn doel.

Een fractie van een millimeter

En vergeet de afvoerputjes niet, zegt dan altijd iemand. Het badwater zou op het zuidelijk halfrond andersom wegdraaien dan hier, maar het is onwaarschijnlijk dat zo iemand dat ook zelf heeft gezien. Het effect is heel klein. De Corioliskracht laat de waterstroom slechts een fractie van een millimeter van zijn koers afwijken. Dat is zo weinig, dat andere effecten overheersen. Oneffenheden in het bad bijvoorbeeld, of de stroming van het water. Wie zijn badkuip vult, moet zeker een dag wachten eer het water volledig stil staat.

Dat hebben fysici van het befaamde MIT uit Boston begin jaren zestig gedaan. Ze vulden hun gladde, cilindrische tank met een kleine 400 liter water, lieten dat drie dagen rusten en trokken toen de stop eruit. Eind 1962 schreven ze in vakblad Nature dat het water tegen de klok in wegdraaide. Drie jaar later voltooiden collega's in Sydney het bewijs. Dezelfde proef, dezelfde tank.

En inderdaad, lieten zij datzelfde Nature weten: de kolk ging met de klok mee.

Lees hier meer Nutteloze Kennis die uw leven verrijkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden