Zelfs op de PAN kan je tegen een koopje aanlopen

AMSTERDAM - Een groots havengezicht van Eugène Boudin, een tekening van Vincent van Gogh en een Hollandse Lodewijk XV Spiegelkast zijn dit jaar de sterren van de PAN, de Kunst- en antiekbeurs in de Parkhal van het Amsterdamse Rai-complex die morgen wordt geopend. Honderdvijf handelaren presenteren op vijfduizend vierkante meter schilderijen uit alle eeuwen, meubelen, keramiek, zilverwerk, klokken, glas, drukwerk, ikonen, tapijten en niet-westerse artefacten. Acht Vlaamse deelnemers en een presentatie van jonge Franse kunst vormen de enige buitenlandse inbreng.

De kwaliteit is zoals alle jaren weer hoog. Voor een belangrijk deel is dit te danken aan het strenge keuringsbeleid. 'Vetting' is al sinds jaar en dag een belangrijk onderdeel op de internationale kunst- en antiekbeurzen. Authenticiteit, conditie en juiste toeschrijving zijn essentiële begrippen in de kunst en antiek, die de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van de branche bepalen. Een prestigieuze beurs als de PAN kan zich geen discutabele stukken permitteren.

Dave Aronson is voorzitter van de keuringscommissie antiek, Evert Douwes jr zit in de keuringscommissie van de schilderijen. Beiden stellen onafhankelijk van elkaar dat het keuren de PAN tot een topbeurs heeft gemaakt van internationaal niveau. Aronson: “Onze belangrijkste taak is te zorgen dat de goederen die verkocht worden conform hun staat en oorsprong gelabeld zijn. Het gaat er in de eerste plaats om het belang van de consument te beschermen. We willen echter ook het algemene niveau van de beurs bewaken. Soms is de presentatie of de conditie zo slecht, dat het niet in het belang van de beurs is. En het werkt. De beurs gaat er nog ieder jaar op vooruit. Het is het beste dat we hebben op Nederlands gebied.”

“De handelaren raken steeds meer gewend aan de eisen om het niveau op te tillen en te waarborgen. Wij zijn ook zo'n beetje de strengst gecontroleerde beurs van Europa. We voeden de deelnemers op, zodat ze precies weten wat de grenzen zijn. Voordat een handelaar op de beurs mag staan, moet hij eerst door een strenge ballotage. Daar overheen komt de keuring. Uiteindelijk wordt daardoor maar een klein percentage van de werken afgekeurd.”

Evert Douwes jr ziet bij de schilderijen een duidelijk verschil in het aanbod van de gespecialiseerde kunsthandels en de antiquiairs. “Dit jaar zijn vijftien schilderijen afgekeurd. Vooral bij de antiquairs is het niveau over het algemeen minder. Voor hen zijn de schilderijen toch meer een decoratief object. Door daar streng te keuren, hopen we te bereiken dat ze de volgende keer met beter werk komen, zodat ook daar de kwaliteit omhoog gaat. We merken ook een verschil in opvatting tussen de Belgen en de Nederlanders. De Belgen zijn wat makkelijker, ze kijken sneller naar de decoratieve waarde. De Nederlanders zijn meer geïnteresseerd in de kwaliteit van een werk.”

“Het is niet zo dat we alleen maar dikke strepen zetten door toeschrijvingen. We zijn er ook om te kijken of een werk opgewaardeerd kan worden. Het gaat erom op een positieve manier te kijken naar wat je tegenkomt. Soms moet je de handelaar het voordeel van de twijfel gunnen. We lopen rond met een groep van negen man met specialisaties op alle gebieden. Daar zit ook een restaurateur bij om naar de staat van de schilderijen te kijken. In principe bestaat de groep uit vier beursdeelnemers en vijf buitenstaanders, museummensen of kunsthistorici.”

“Als Nederlanders hebben we weinig boter op ons hoofd. We keuren streng en eerlijk. Daarom kunnen we internationaal ook zo hoog scoren. Onze nuchterheid en realiteit komt dan goed van pas. De meeste handelaren zijn zelf de strengste keurmeesters. De deelnemers volgen de aanbevelingen altijd goed op en dat zorgt voor een goede beurs.”

Topstuk op de PAN is Boudins gezicht op de Rotterdamse haven uit 1880, een majestueus doek, ook binnen het oeuvre van de impressionistische kunstenaar (980 000 gulden, Douwes Fine Art). Interessant is ook een getekend vrouwenportret van Van Gogh (Haagse periode). Het toont de wat ruwe tekenhand van de jonge Vincent, terwijl het portret ook al de doorleefdheid van zijn latere boerenkoppen heeft (600 000 gulden, Kunsthandel Klaver).

In de antieksector is de wortelnoten Louis XV spiegelkast van Hollandse makelij een pronkstuk, zoals er maar weinig op de markt verschijnen (1 miljoen gulden bij Daatselaar & Godhelp Antiquairs). Aronson Antiquairs heeft een bijzondere Delfts aardewerk plaquette met de stenen tafelen onder de woorden Geloof, Hoop en Liefde (225 000 gulden).

Kunsthandel Rob Noortman heeft weer zijn fijnproeverswandje met prachtige tekeningen, Kunsthandel R. Polak heeft een aardig hoekje Haagse School en zowel Mia Joosten als Jaski bieden de Beatrix-zeefdruk van Andy Warhol aan. Jaski vraagt 20 000 gulden, Joosten 18 500 gulden. En dan heeft Joosten ook nog de editie waarbij diamantstof is gebruikt. Zelfs op de PAN kan je tegen een koopje aanlopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden