Zelfs ministers in Kenia zijn polygaam en hebben zes kinderen

„De groei van de Keniaanse bevolking hangt af van wie president van de Verenigde Staten is.”

Muraguri Muchira zwijgt even om zijn raadselachtige woorden te laten bezinken. „Onder Clinton kregen we veel financiële steun uit de VS voor geboortenbeperking, onder Bush droogde die nagenoeg op. Nu hopen we dat Obama de geldkraan weer opendraait”, legt de directeur van de Keniaanse organisatie voor gezinsplanning, FHOK, uit.

Beperking van de bevolkingsgroei is overheidsbeleid. In de praktijk doet de regering niet meer dan zeggen dat de groei omlaag moet, bij voorkeur naar minder dan 1 procent. De overheid laat de uitvoering van het ’'beleid’ over aan niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) zoals FHOK. Omdat Kenia nauwelijks geld vrijmaakt voor gezinsplanning, zijn ngo’s afhankelijk van buitenlandse steun.

In 1995 groeide de Keniase bevolking, toen ruim 28 miljoen, met 4Â procent, een van de hoogste cijfers ter wereld. Rond 2001 daalde de groei tot 2 procent, maar inmiddels is het percentage gestegen naar 2,7. En zijn er al 38 miljoen inwoners.

Rose Atieno (43) en haar man besloten na vier kinderen dat ze er niet meer konden voeden. De vrouw die een hartige lekkernij verkoopt in Kibera, de grootste sloppenwijk van het land, ging aan de prikpil. „Ik werd er beroerd van en vroeg de kliniek om iets anders. Dat hadden ze niet. We gebruikten condooms maar vergaten ze soms. Er kwamen nog twee kinderen bij”, vertelt ze bij haar eenkamerwoning-krot.

Religieuze leiders en politici vormen ook een obstakel voor gezinsplanning. Katholieke en evangelische geestelijken wijzen, net als hun islamitische collega’s, het gebruik van voorbehoedsmiddelen af. In het tribale politieke stelsel van Kenia geloven politici dat meer kinderen, meer macht betekent voor hun bevolkingsgroepen. Zo merkte minister Moses Wetangula van buitenlandse zaken tijdens een toespraak in zijn kiesdistrict onlangs op dat hij zich zorgen maakt omdat er zo weinig zwangere vrouwen te zien zijn.

„Die opmerking staat haaks op het regeringsbeleid. Dat is blijkbaar ondergeschikt aan zijn eigen belang”, merkt Muraguri Muchira op. De minister staat niet alleen. Een aantal collega’s van hem is polygaam en heeft minstens zes kinderen. Zij waarschuwen voor een oplopend tekort aan vruchtbare grond, water en werk maar geven het slechte voorbeeld aan de bevolking.

De echtgenoot van Rose Atieno is verdwenen, vermoedelijk leeft hij niet meer. De vrouw moet de laatste twee jaar alleen voor haar kinderen zorgen met de verkoop van samosa’s, wat haar op goede dagen anderhalve euro oplevert. „Politici en kerkleiders hebben makkelijk praten. Ze willen dat we meer kinderen krijgen, maar ze helpen niet om ze te voeden”, schampert ze.

Toch zijn er in Keniaanse steden zoals Nairobi nauwelijks nog kinderrijke gezinnen te vinden. Maar op het platteland waar polygamie wijdverbreid is, zijn gezinnen met acht tot twaalf kinderen geen uitzondering. In 1997 gebruikte 7 procent van de Keniaanse vrouwen een voorbehoedsmiddel, nu is dat 46 procent. Vrouwen nemen het voortouw in de geboortenbeperking en gebruiken voorbehoedsmiddelen stiekem omdat mannen vaak nog prat gaan op de hoeveelheid kinderen die ze produceren. Sterilisatie is zeldzaam.

Frederick Kavita (33) en zijn vrouw Magdalene hebben een dochtertje van vijf en er is een baby op komst. „De laatste”, merken ze beslist op. „We willen ze alle mogelijkheden bieden en met meer dan twee is dat niet mogelijk”, meent de vrouw die in de huishouding werkt. Haar man is chauffeur. Samen verdienen ze 170 euro per maand. Beiden maakten alleen acht jaar lagere school af.

„Ik w6as de jongste van zes en toen mijn tijd aanbrak om naar de middelbare school te gaan, ging mijn vader met pensioen. Er was geen geld voor mijn verdere opleiding”, herinnert Frederick Kavita zich. „De pijn van die teleurstelling ben ik nooit vergeten. Dat mag mijn kinderen nooit overkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden