Zelfs Marcel van Dam ging door de bocht

'Woonbron verdiende geen hulp.' Maar kabinet besliste anders.

Zelfs een doorgewinterde politicus als Marcel van Dam slaagt er niet altijd in om zijn poot stijf te houden, bleek gisteren tijdens zijn verhoor bij de enquêtecommissie. Zo moest hij concessies doen bij "het meest trieste geval van ontsporing": de koop van het passagiersschip SS Rotterdam.

De Raad van Commissarissen bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW), waarvan hij voorzitter was, voelde er niets voor om de Rotterdamse corporatie Woonbron te hulp te schieten bij dit fiasco. "We vonden de boot een groot risico, hij had nooit gekocht mogen worden."

Maar WSW-directeur Roland van der Post stond onder druk. Van Dam: "De ministerraad had een duidelijke wens om Woonbron te redden." Het icoon in corporatieland mocht niet failliet gaan. "Dus moesten de regels opgerekt worden." Zo kwam er 105 miljoen euro op tafel.

Van Dam voelde vaker die hete adem in de nek vanuit Den Haag. "Not amused" was hij toen hij een brief kreeg van minister Vogelaar en voorzitter Jorritsma van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. De dames waren niet blij dat het waarborgfonds wilde gaan verkennen of er voor corporaties prijsvoordeel was te halen op de internationale financiële markten. Van Dam zag achter die brief de Bank Nederlandse Gemeenten schuilgaan, die zijn positie als een van de belangrijkste geldschieters in de volkshuisvesting veilig wilde stellen.

Als gebeten reageerde hij op suggesties dat het WSW met zijn beleid het risicovol gedrag bij corporaties had aangemoedigd. "Absurd dat de schuld van het debacle bij Vestia bij het fonds zou liggen." Het was weliswaar een foutje dat de Raad van Commissarissen niet was geïnformeerd "dat Deutsche Bank corporaties volplempte met derivaten", maar zijn directeur had juist geprobeerd zijn greep op Vestia te vergroten en Staal te dwingen tot afbouw van de risico's.

Het had echter niet geholpen dat minister van wonen Eimert van Middelkoop in een brief Staal uitgebreid complimenteerde met zijn actieve financiële beleid die middelen opleverde voor stadsvernieuwing, "ook nog eens tegen gunstige voorwaarden". Van Dam: "Als u verantwoordelijken zoekt, dan is dat Vestia zelf, de banken en ten derde de toezichthouder die dit soort brieven schrijft terwijl hij weet dat Vestia in 2008 762 miljoen negatief stond."

De Tweede Kamer kreeg ook een veeg uit de pan. "Lichtzinnig" dat ze Vestia had gedwongen direct de derivaten van de hand te doen. Met overleg had de schade kunnen worden beperkt.

Zelf was Van Dam overigens niet wars van een politieke dienst, blijkt uit een brief aan Wouter Bos die de enquêtecommissie achterhaalde. Een voorstel om van de Rijksgebouwendienst een corporatie te maken. "Dat kon in één klap de staatsschuld enorm verminderen. Puur een privé-initiatief om Wouter te helpen."

Agenda voor maandag

Oud-directeur Leks Verzijlbergh moet komen uitleggen waarom de Limburgse corporatie Servatius zich liet meeslepen in een megaproject van een studentencampus met allerlei voorzieningen. Ook Aedes, de koepel van woningcorporaties, ligt onder het vergrootglas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden