Zelfs geharnaste tegenstanders in Europa veranderen van toon

Enkele duizenden migranten begonnen vrijdag aan een voettocht langs de snelweg in Hongarije, op weg naar de grens met Oostenrijk, 135 kilometer verderop. Ze hopen naar Duitsland te mogen gaan. Beeld getty

Er lijkt een kentering gaande in het migratiedebat. De weerstand tegen de opname van vluchtelingen vermindert bij veel lidstaten van de Europese Unie.

De Britse premier David Cameron kondigde gisteren aan dat zijn land duizenden Syriërs uit vluchtelingenkampen gaat ophalen. De afgelopen jaren liet het Verenigd Koninkrijk slechts 216 mensen overkomen. Woensdag zei Cameron nog dat zijn land niet 'meer en meer' mensen kan blijven binnenlaten.

Enkele uren later dook de foto van het aangespoelde Syrische jongetje Aylan Kurdi op. Volgens Britse media vergaderde Cameron daarna urenlang met zijn naaste adviseurs over de vraag hoe een harteloos imago te vermijden. Uiteindelijk zei hij als vader zeer aangedaan te zijn door de beelden. Hij beloofde extra maatregelen om Syrische oorlogsslachtoffers te helpen.

Uitzonderingspositie
Dat Londen ervoor kiest om vluchtelingen zelf op te halen, komt door een uitzonderingspositie in het verdrag van de Europese Unie. Groot-Brittannië hoeft niet mee te doen aan de plannen van de Europese Commissie om asielzoekers die zich in Griekenland, Italië en Hongarije melden over de lidstaten van de EU te verdelen.

Bij de tegenstanders van deze quota veranderen de standpunten ook. Litouwen bood in juli, na lang verzet tegen bindende maatregelen, aan om de helft van de door de Europese Commissie gevraagde 500 mensen op te nemen. Donderdag zei president Dalia Grybauskaite dat de situatie sinds het begin van de zomer flink veranderd is. "Het probleem is gigantisch. Alle landen moeten solidariteit tonen met de lidstaten die de grootste instroom hebben."

De Poolse regering lijkt zijn mening ook bij te stellen. In juli bood Warschau aan 2200 mensen op te nemen, minder dan de door de commissie gewenste 2559. Dinsdag zei premier Ewa Kopacz dat 'aangezien het aantal vluchtelingen toeneemt we dat aantal moeten heroverwegen'.

Herverdeling
Commissievoorzitter Juncker lijkt van deze kans gebruik te maken. De commissie wilde aanvankelijk in het najaar met een plan voor grootschalige herverdeling van vluchtelingen binnen Europa komen. Die datum is vervroegd naar woensdag, als Juncker het Europees Parlement toespreekt.

Zelfs de meest geharnaste tegenstanders van verplichte herverdeling lijken hun toon enigszins te matigen. Gisteren kwamen de premiers van Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije in Praag bijeen. De laatste twee regeringsleiders spraken zich onlangs uit tegen de komst van islamitische vluchtelingen naar hun land.

In de slotverklaring kozen de vier landen echter niet de confrontatie, maar riepen op tot solidariteit met Hongarije. Tsjechië en Slowakije boden verder hun grondgebied en treinen aan om Syriërs vanuit Boedapest naar Duitsland te brengen.

Waarschijnlijk heeft het invloedrijke Polen druk uitgeoefend om met een enigszins constructief standpunt naar buiten te treden. De Poolse premier Kopacz zei gisteren dat er een Europese aanpak moet komen met gezamenlijke centra voor asielaanvragen aan de buitengrenzen en verdeling van vluchtelingen, zolang dat laatste maar op vrijwillige basis gebeurt.

De Oost-Europese premiers van de Visegrad-groep, vlnr de Hongaarse premier Viktor Orban, zijn Tsjechische collega Bohuslav Sobotka, de Poolse premier Ewa Kopacz en de Slowaakse minister-president Robert Fico. Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden