Zelfs de topman voorziet einde Volkswagen

Beeld afp

Dieselgate begon als een imagokwestie, veranderde al snel in een naderende financiële ramp en dreigt nu voor Volkswagen uit te groeien tot de zwaarste categorie der crises: de existentiële. Het schandaal met software waarmee dieselauto's van Volkswagen schoner leken dan ze zijn, 'kan het voortbestaan van VW bedreigen', zei aankomend president-commissaris Hans Dieter Pötsch.

Natuurlijk kent Pötsch het gevaar van publiekelijke twijfel over het voortbestaan van Volkswagen. Hij zei het vorige week dan ook in besloten kring tegen zijn managers. Toch was er iemand die het bericht deelde met een journalist van de Duitse krant Welt am Sonntag. VW had juist in alle belangrijke Duitse zondagskranten een advertentie geplaatst, waarin het bedrijf bezwoer er 'alles aan te doen om het vertrouwen terug te winnen'.

De boodschap was gericht aan de bezitters van een recente Volkswagen, Seat, Audi of Skoda met dieselmotor. Ondertussen hoorden beleggers, investeerders en autodealers alleen de twijfel van Pötsch. Als hij al twijfelt over de toekomst van VW, waarom zouden investeerders dan geld steken in het concern. En als financiers dat wel doen, dan toch tegen een hogere rente omdat de risico's groter zijn.

Onzekerheid
Op de beurs is al 30 miljard euro verdampt. Maar wat de top van VW echt bezighoudt, is de onzekerheid over boetes en claims. De kas van de Duitsers is met 21,5 miljard euro goed gevuld. Toch lijkt deze buffer te klein om alle schade te vergoeden. Investeringsbank Credit Suisse denkt in het gunstigste geval aan een schadepost van maar liefst 23 miljard euro. In het slechtste geval loopt dat bedrag op tot een kolossale 78 miljard, wat neerkomt op het einde van de trotse autofabrikant.

De eerste kostenpost voor Volkswagen komt uit de teruglopende verkopen, de reparaties aan de teruggeroepen auto's en het verlies van marktaandeel in landen als de Verenigde Staten. Hoe hoog deze kosten zijn, is nog niet in te schatten. Aangezien er wereldwijd 11 miljoen sjoemeldiesels rondrijden, zal deze post in de miljarden lopen.

De tweede kostenpost bestaat uit de boetes die VW moet betalen. Het concern heeft in verschillende landen de wet overtreden. In de Verenigde Staten, waar onderzoekers de softwaretruc ontdekten, moet VW rekening houden met een boete van ongeveer 16 miljard euro. Dat is op federaal Amerikaans niveau. In de staten en county's, een soort provincies, onderzoeken zeker 27 openbaar aanklagers of zij een zaak hebben tegen Volkswagen. Daarnaast zijn Frankrijk, Italië en Zuid-Korea een justitieel onderzoek begonnen en heeft Australië aangekondigd dat Volkswagen een miljoenenboete kan verwachten.

VW-topman Hans Dieter Pötsch.Beeld afp

Spervuur aan claims
De derde schadepost bestaat uit claims. Die komen onder meer van overheden, zoals het Amerikaanse Harris County, met als grootste stad Houston. Harris eist 89 miljoen euro omdat VW de regio heeft gehinderd bij pogingen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Claims komen ook van beleggers die fors hebben verloren op hun aandelen door de fraude van Volkswagen. In Nederland stellen beleggersvereniging VEB en ConsumentenClaim Volkswagen aansprakelijk.

Dan de claims van particulieren. In Nederland heeft de Stichting VolkswagenAudiclaim al een rekening neergelegd die kan oplopen tot meer dan een miljard euro.

Alle 160.000 verdachte auto's die in Nederland rondrijden, moeten terug naar de garage voor een update van de software. Volgens de advocaat die de groepsclaim heeft ingediend, leidt de update tot mindere prestaties en daarmee tot een lagere waarde van de auto. Hij eist tussen de 3000 en 7000 euro per auto. Dat bedrag komt overeen met schattingen van Amerikaanse advocaten. In de VS rijden 482.000 diesels met de gewraakte software rond, waarmee de kosten voor compensatie kunnen oplopen tot boven de 2 miljard euro.

Ondertussen komen er vanuit de VS dagelijks nieuwe groepsclaims bij. Naar schatting zijn er ongeveer 200 gezamenlijke claims vanuit 37 staten op komst. Ook vanuit Engeland hebben advocaten een spervuur aan groepsclaims aangekondigd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden