Column

Zelfs de SGP is niet meer bang voor de islam

Kees van der Staaij (SGP), Geert Wilders (PVV) en Jesse Klaver (GroenLinks) op Prinsjesdag in de Ridderzaal. Beeld anp

Net zomin als begin deze maand in de gemeenteraad van Zeewolde, kreeg PVV-aanvoerder Geert Wilders deze week in de Kamer een poot aan de grond met zijn verzet tegen de opvang van Syrische vluchtelingen. Hij slaagde er tijdens de Algemene Beschouwingen zelfs in een latente bondgenoot als de SGP volledig van zich te vervreemden. Dat gebeurde in een interruptiedebatje, dat waard is weer te geven.

Of hij nou eens een paar christelijke waarden kon noemen waarvoor hij zegt op te komen, wilde SGP-voorman Van der Staaij weten. Wilders: "Een van de belangrijke waarden is dat we opkomen voor ons eigen volk. Iedere christen zou voorop moeten staan om te voorkomen dat ons land islamiseert. Wat is er christelijker dan dat?"

Van der Staaij: "Ik ben bang dat het opkomen voor christelijke waarden heel hol gaat klinken als we zelf niet meer weten waar die christelijke waarden voor staan. Dan worden we eigenlijk bang voor de hele buitenwereld. Is niet één belangrijke christelijke waarde dat ieder mens, wie hij ook is, een medemens is en geen ongedierte?"

Wilders: "Ongedierte zeker niet. Maar ik blijf herhalen: uw partij, uw mensen en de christelijke waarden zullen als eerste worden geslachtofferd als de islam zijn zin krijgt." Van der Staaij: "In Europa en Nederland zie ik juist veel mensen die zich afzetten tegen het christelijk verleden. Ook in de PVV heb ik geen medestander gevonden toen ik opkwam voor de bescherming van het leven en de zondagsrust. Zelfs de gewetensbezwaarde trouwambtenaar moest het land uit. Hoezo christelijke waarden?"

Wilders: "Je kunt christelijke waarden delen, ook al ben je zelf geen christen. Dat kan. Het verbaast mij dat de SGP niet inziet dat als de islam dominant wordt, iedereen die het jodendom of het christendom aanhangt in een hoge boom zal hangen."

Teruggeven
Na de totstandkoming van het gedoogkabinet-Rutte in 2010 zag het er even naar uit dat zich in het krachtenveld een tweedeling zou voltrekken. De coalitie van VVD, CDA en PVV, met als stille vennoot de SGP, leek de politieke uitdrukking van een opkomend rechts- nationaal sentiment. Rutte gaf voedsel aan die gedachte met zijn uitspraak dat hij Nederland wilde 'teruggeven aan de Nederlanders' en dat zijn kabinet, geboren uit de 'ferme wil' van de coalitiepartners, een geschenk voor 'rechts Nederland' was.

Hoewel sommigen een lange conservatieve golf voorzagen (of daarop hoopten, zoals de christen-democraten Maxime Verhagen en Hans Hillen), liep het kabinet snel stuk op de middelpuntzoekende krachten, die borg staan voor de continuïteit in ons landsbestuur en de politiek aan de Hofvijver haar gematigde karakter geven.

Rutte heeft in 2012 na de breuk met de PVV snel geschakeld. Dat hij zich nu, in de Troonrede, presenteert als 'pragmatisch bruggenbouwer' past in de politieke traditie van deze natie en verklaart veel over de achterliggende periode, waarin praktische samenwerking het trefwoord is geworden.

'Grote vervanging'
De SGP en, met enige vertraging, ook het CDA hebben zich aan deze dwingende onderstroom overgegeven. Daardoor is Wilders met zijn onheilsprofetieën over de 'ondergang van het Nederlandse volk', nog meer dan hij al was, een vreemde eend in de bijt geworden. Dat blijkt uit zijn terminologie, die hij niet meer uitsluitend ontleent aan Ot en Sien, maar nu ook aan Franse rechts-extremisten als schrijver Renaud Camus, die in de immigratie de voorbode zien van een 'nationale zelfmoord' en een 'grote vervanging'. Deze zware romantiek staat ver van de praktische, oplossingsgerichte traditie in onze nationale politiek en ver van de Hollandse mentaliteit niet te verzuipen, maar te worstelen en boven te komen.

Welbeschouwd deed Van der Staaij in het debat met Wilders opnieuw een stap in het relativeren van het theocratische ideaal van een christelijke staat, die gehouden is 'te weren en uit te roeien alle afgoderij en valse godsdienst'. Als zijn partij hier in 2010 nog even stiekem van droomde, is zij snel bij zinnen gekomen.

Zij doet nu al enkele jaren zaken aan de grote middentafel in Den Haag, zelfs met de paganisten van D66, niet langer bang voor de buitenwereld, of die nu rooms of islamitisch is. Het grote midden, met die ene schreeuwlelijk aan de zijlijn, kan voor weinig spectaculair en ideologisch gebrekkig worden gehouden. Maar in een globaliserende wereld is de machtspositie van Nederland relatief en is het al heel wat als we hier en in Europa in plaats van hekken bruggen kunnen bouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden