Zelfs de koningin draagt een tweedehands jurk

Winkels met tweedehandskleding zijn geen muffe hokken meer en grootmoeders kledingkast herbergt wellicht een modepareltje. Vintage kleding is in. Maar waar vind je die (en wat is vintage eigenlijk precies?)

De termen vintage en retro worden te pas en te onpas op kledingstukken geplakt. Soms alleen maar om het onaantrekkelijke woord 'tweedehands' te vermijden, een andere keer om aan te geven dat het om een waardevolle en unieke creatie gaat. "Vintage is het nieuwe antiek!", hoor je weleens. Maar ook dat is verwarrend. Want bij vintage denk je aan kleding van de afgelopen decennia, terwijl antiek juist van (ver) voor de Tweede Wereldoorlog is.

Woordenboeken en internet interpreteren de termen nogal ruim. Ik vroeg het dus maar eens aan een groep studenten van de Willem de Kooning Academie, afdeling mode, in Rotterdam. Ze kwamen met rake omschrijvingen. "Als je aan retro denkt, denk je aan vroeger. Iets wat geweest is, maar opnieuw hip geworden. Het gaat vooral over een stijl en sfeer van vroeger. De producten kunnen ook nu zijn gemaakt om die stijl of sfeer weer op te roepen." Als voorbeeld kozen ze een moderne Smeg-koelkast die de sfeer van de jaren vijftig oproept.

Bij vintage constateerden ze: "Tweedehands spullen waar weer nieuw leven wordt ingeblazen". Ze linken de term automatisch aan duurzaamheid, hergebruik en recycling. Daar kunnen we mee uit de voeten. Voor retro kunt u in de gebruikelijke winkels terecht, naar vintage moet je op zoek in speciaalzaken en op internet.

Overigens is de tijd voorbij dat je voor een appel en een ei een goede rodeloperjurk van een beroemd modehuis kon kopen - vintage is in, de prijzen van topstukken stijgen snel. Een goede graadmeter is de veilingsite 1stdibs.com, een soort luxe Marktplaats. Alleen handelaars met objecten van hoge kwaliteit mogen spullen aanbieden. Elke woensdagavond wordt de site ververst en kruipen wereldwijd liefhebbers van mode, maar ook van antieke meubels, design en sieraden, achter hun computer om op deze grootste internationale online antiekmarkt de nieuwste handelswaar te bekijken. In de 'fashion'-rubriek is zowel een ingetogen Dior haute couture japon uit 1948 (23.000 euro) te vinden als jolige Space-Age stukken van Pierre Cardin (euro 3600,-).

Kerry Taylor van het gelijknamige Londense modeveilinghuis heeft de wind mee: "De prijzen gaan omhoog. De jaren negentig waren slechte verkoopjaren. Een cocktailjapon van Dior uit 1955 werd toen afgeslagen op 450 pond (628 euro), nu haalt die gemakkelijk 15.000 pond (20.938 euro). En een Mondriaanjurk van Yves Saint Laurent uit 1965 raakte ik in de negentiger jaren nauwelijks kwijt. Nu doet die zomaar 27.000 pond. (red. 37.688 euro)"

Die vintage-topstukken worden ook steeds vaker gedragen. Actrice Natalie Portman betrad in 2012 de rode loper in een vintage Dior japon uit 1954. Ze had 'm geleend van een New Yorkse couturehandelaar en die verkocht de eyecatcher na afloop voor ruim 40.000 euro. Haar Hollywoodcollega's generen zich er ook niet meer voor om in een 'tweedehandsjurk' op de rode loper te verschijnen. Koningin Máxima gaf haar eigen draai aan de vintage-trend: zij verscheen een jaar geleden in een robe die haar schoonmoeder in 1981 had gedragen.

Niet alleen filmsterren en koninginnen schitteren in vintage, ook in het reguliere modebeeld is het een hit. Je slaat beslist een goed figuur als je op een feestje kunt zeggen dat die leuke jurk stamt uit de jaren zestig, gevonden in een speciaalzaak. Zo'n item vinden is immers een grotere prestatie dan zomaar iets uit het rek van een grote modeketen trekken.

Op dit moment is er een ware run op broeken met een hoge taille uit de jaren tachtig. Al ruim een decennium proberen modeontwerpers dat model voorzichtig de catwalk op te duwen, maar het sloeg

slechts mondjesmaat aan. De consument was kennelijk te gehecht aan de lagere heupmodellen die al heel lang het modebeeld beheersen. Toch werpt het 'voorbereidende' werk zijn vruchten af, want tweedehandskledingwinkels doen momenteel goede zaken met deze hoge broeken. Vooral tieners en twintigers weten ze up-to-date te maken door ze te combineren met een top van nu. Niet elke eighties-broek is oké, de vormgeving ervan luistert uiterst nauw. Alleen die met min of meer rechte pijpen zijn een hit. De varianten met forse bandplooien, paardrijmodellen en andere vormexperimenten vinden ze gedateerd en laten ze nu liggen. Misschien zijn die over enkele jaren weer aan de beurt.

Een intrigerende kwestie is altijd: waar halen die vintagewinkels hun vooraad eigenlijk vandaan? Waar vinden ze acuut de goede spullen zodra de vraag zich aandient? Daar wordt nogal geheimzinnig over gedaan. Een bron is de textielcontainer. De inzamelaars van onze oude kleding selecteren tussen de vodden stukken die interessant zijn voor vintage-inkopers. Maar dat aanbod loopt terug. Interessante items komen minder vaak in de containers terecht. Inkopers van grotere vintagewinkels reizen daarom kriskras door Europa en vliegen regelmatig naar Amerika om de voorraad aan te vullen. Alles wat voorhanden is met vintage-op-termijn-potentie slaan ze op in een pakhuis en wachten tot er vraag naar komt. Soms komt die niet of hebben ze een overschot aan 'mindere' stukken. Om die ook hun weg te laten vinden opent grootinkoopster Laura Dols elke zondag de deuren van haar Amsterdamse opslag. Je betaalt dan 12 euro per kilo voor 'alles wat je in de bakken kan vinden'.

Hoe groot is de kans dat er in de kast van oma nog iets waardevols hangt? Als oma een trendsetter was in haar jonge jaren, is die kans best groot. Een kledingstuk heeft vintage-potentie als het ooit echt modieus is geweest. Het moet goed te combineren zijn met eigentijdse elementen of accessoires. Opmerkelijke details - een in het oog springend biesje, opmerkelijke knopen, een bijzondere kraagvorm - maken een kledingstuk bijzonder, net als dessin en kleur.

Voor dit soort draagbare stukken groeit de markt. Veel voorheen kostbare, antieke stukken raak je aan de straatstenen niet kwijt. Hoe museaal een kostuum uit de 19de eeuw ook is, er is nauwelijks vraag naar en de prijzen zijn gênant laag. Maar niet weggooien! Wie weet verandert dat weer.

Kringloop van de mode

In 1937 formuleerde de Britse modehistoricus James Laver een wet over de kringloop van de mode. De cyclus duurt tegenwoordig wat korter, maar is verder nog van toepassing.

Dezelfde jurk is:

onzedelijk: tien jaar vóór het mode wordt

gedurfd: één jaar ervoor

chic: als het mode is

slonzig: drie jaar nadat de mode voorbij is

afschuwelijk: twintig jaar nadat de mode voorbij is

plezierig: dertig jaar nadat de mode voorbij is

romantisch: honderd jaar nadat de mode voorbij is

mooi: honderdvijftig jaar nadat de mode voorbij is.

Meer informatie:

1stdibs.com

kerrytaylorauctions.com

lauradols.nl/outlet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden