Jelle's weekdier

Zelfs de bladluis is zeer nuttig

Beeld BUITENBEELD

Zelfs een bioloog vraagt zich weleens af waarom bepaalde diersoorten er überhaupt zijn. Je weet dat alles natuurlijk een plek heeft in het ecosysteem, zoals ook de straatkrantverkoper en de Poolse klusjesman die hebben in het enorme raderwerk van de economie. 

Er is altijd wel een al dan niet marginale ecologische rol weggelegd voor de meest non-descripte diersoort, maar toch, waarom zijn er muggen? Of bladluizen?

Toen ik deze week de eerste uitgebloeide rozen wegknipte, hield ik daar kleverige handen aan over. Er zitten honderden bladluizen op de knoppen en de bloemen. Ze bedekken de bladeren met een glimmend suikerlaagje zoals een banketbakker zijn amandelbroodjes. Bij een regenbui of sproeibeurt spoelt alles weer schoon, maar de laatste tijd valt er weinig regen en sproeien doen we bij de kluit en niet ter verwijdering van het zoete plakkerigs.

Maar ja, waar zijn bladluizen nou eigenlijk goed voor? Ze zuigen met een piepklein zuigsnuitje sappen uit een plant. Dat kan uit een steeltje zijn, een blad, een bloemknop, zelfs uit mijn roze rozenblaadjes wordt gezogen. Ik zag laatst honderden zwarte bladluizen aan de onderkant van een groot rabarberblad; ze zaten dicht op elkaar op en langs de bladnerven, wat een enorm netwerk van zwart-bobbelige randen opleverde. Een grappig gezicht.

Dat laatste vond ook een aantal zwart-met-rode-stippen Japanse lieveheersbeestjes, die vast niet van rabarber houden, maar wel van sappige bladluizen vol vers opgezogen rabarbersap. Verder zijn er de mieren, hier te lande meestal zwarte wegmieren, die de interessante gewoonte hebben bladluizen van een druppeltje suikerwater te bestelen. 

Met zijn voelsprietjes klopt een mier op de luizenbips, waarna de bladluis een druppeltje suikerwater afscheidt. In biologentermen: de mieren 'melken' de bladluizen, die daar niet onder schijnen te lijden. De mieren rennen de dikke stammen van de rozenstruik op en neer met een snelheid alsof de duivel ze op de hielen zit. Er zijn ook vliegen en bijen die profiteren van het suikerlaagje op de bladeren door het op te likken.

Bij voldoende bladluizen regent het suikerwater in de vorm van minuscule druppeltjes naar beneden. Wanneer je de auto per ongeluk onder een vol luizen zittende linde hebt geparkeerd, raakt hij in korte tijd kleverig besuikerd. Soms pleiten boze automobilisten ervoor dat de gemeente de bomen weghaalt, volkomen onzinnig want een regenbui of de wasstraat lossen het probleem adequaat op. 

Het is ook leuk om onder zo'n boom gaan zitten lezen met ontbloot bovenlijf, wat in de zomer geen straf is. Je voelt dan de zoete minidruppeltjes op de schouder neerkomen en na een tijdje plakken de pagina's van je boek aan elkaar. Ik bezit zo meerdere boeken waarvan sommige bladzijden met een zacht knisperend geluid van elkaar loskomen.

Wereldwijd leven ongeveer 4700 soorten bladluizen ofwel Aphidae. Het zijn kleine insecten die tot de orde van de wantsen behoren Ze komen voor in alle denkbare kleuren maar zijn meestal groen of zwart. En het ecologische bestaansrecht van de bladluis? Ze verzorgen een kleine insecterige voedselpyramide. Én ze zetten mij daarover aan het mijmeren. Zeer nuttig dus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden