Zelfs aan de Amsterdamse Zuidas staan kantoren leeg

Aan het Hilversumse Arenapark wachten duizenden vierkante meters op huurders. (FOTO HERMAN WOUTERS)Beeld Herman Wouters

Bedrijven ontslaan medewerkers en kunnen toe met een kleiner kantoor. Of ze gaan failliet en zeggen de huur op. Gevolg: groeiende leegstand.

Hoe groter de leegstand, hoe groter de wervingsborden, zo lijkt het. Metershoge reclamezuilen omzomen kantorenterrein Arena Park op de voormalige drafbaan van Hilversum. Duizenden vierkante meters wachten op een huurder maar niemand hapt toe.

Arena Park biedt onderdak aan het hoofdkantoor van sportartikelenfabrikant Nike. Ook busvervoerder Connexxion zetelt er. Het regionale hoofdkantoor van de Rabobank staat er in de steigers. Maar elders overheerst duisternis achter het kantoorglas. „Het gaat niet geweldig”, geeft Wico Geldof, directeur bij vastgoedmakelaar DTZ Zadelhoff, na enig aandringen toe. „De leegstand groeit. Nieuwe huurders staan niet te dringen voor onze deur.”

Makelaars, brancheverenigingen en onderzoekers bevestigen zonder uitzondering dat de leegstand toeneemt, al weet niemand met exact hoeveel. Gemeenten houden geen cijfers bij, alleen makelaars doen dat. Volgens vastgoedconsultants Dynamis zal in 2010 de leegstand zijn opgelopen naar 7 miljoen vierkante meter. Dat is vergelijkbaar met meer dan duizend voetbalvelden. In 2013 stijgt de leegstand tot 8 miljoen, vreest Dynamis. De totale kantooroppervlakte in Nederland raamt de branche op ongeveer 48 miljoen vierkante meter.

’Zorgwekkend’ noemt Geldof de nabije toekomst. Zijn kantoor krijgt steeds vaker te horen dat zijn klanten de stekker uit hun bedrijf trekken. Tot voor kort, voor de val van zakenbank Lehman Brothers in september vorig jaar, werd er makkelijk gehuurd en verhuurd. Volgens Zadelhoff ontkomt zelfs een erkende hot spot als de Amsterdamse Zuidas niet aan de recessie. Daar, maar ook elders, wil een toenemend aantal huurders van hun contract af, zegt Geldof.

Op het jaarlijkse congres van de vastgoedsector vorige maand was nog maar weinig over van het optimisme van de afgelopen jaren. Voorzitter Peter Noordanus van projectontwikkelaarsclub Neprom ziet een herstel pas op z’n vroegst in 2011. Hij noemde 2009 en 2010 ’verloren jaren’. „Het wordt voor velen knokken om boven water te blijven”, vreest Noordanus.

Knokken betekent in dit geval lagere huurprijzen, laat hoofdonderzoeker Ruben Langbroek bij vastgoedadviseur Jones Lang LaSalle, weten. „Er is partijen veel aan gelegen hun huurders vast te houden. Bestaande contracten worden opengebroken, de huurvoorwaarden aantrekkelijker gemaakt met bijvoorbeeld meer huurvrije perioden.”

Langbroek schat de daling dit jaar als gevolg van de toegenomen concurrentie op zo’n 10 procent gemiddeld. De gevolgen voor vastgoedondernemingen laten zich raden. VastNed Offices/Industrial bijvoorbeeld, zag de winst in 2008 ten opzichte van het jaar ervoor dalen. Dat is geheel en al te wijten aan tegenvallende huuropbrengsten, meldt het bedrijf.

De sterke onderhandelingspositie van huurders zorgt ervoor dat bedrijven hun gehuurde vierkante meters kritischer zijn gaan bekijken, zegt Langbroek. Huisvesting is na lonen de grootste kostenpost. „Bedrijven die met minder meters kunnen volstaan, zie je ruimte afstoten. Of ze voegen hun kantoren samen.”

Wie je ook spreekt, over de kansen voor kantoornieuwbouw klinken alleen maar zorgen. Wat in aanbouw is, wordt afgebouwd. Maar wat op de tekentafel ligt, verdwijnt in de lade. Langbroek: „We zien nog heel weinig nieuwbouwprojecten van de grond komen waarvoor geen huurders zijn. Het zogenaamd ontwikkelen op risico is weggevallen.”

In voorgaande jaren werd er door ontwikkelaars en investeerders driftig doorgebouwd; de huurders kwamen toch wel.

Het gevolg van die bouwwoede is dat de leegstand de komende tijd alleen nog maar toeneemt. Noordanus riep onlangs op slecht renderend vastgoed te slopen of een nieuwe bestemming te geven zoals wonen. Dergelijke geluiden klinken wel vaker als het de vastgoedmarkt slecht gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden