Zelfs 40 jaar na dato nog even hartverscheurend en explosief

(Trouw)

Al bij verschijning in 1968 was het album ’Astral Weeks’ een instant-klassieker. Met deze bedwelmende songcyclus nam de Ierse zanger Van Morrison niet alleen afscheid van zijn groep Them en het commerciële keurslijf van de Britse muziekscene, ook gaf hij daarmee het begrip popsong een nieuwe betekenis. Na veertig jaar behoort ’Astral weeks’ tot de absolute popcanon, in welk overzicht ook eindigt de plaat steevast in de top-20.

Daarom is het een wonder dat de weerbarstige Van Morrison vorig jaar toestemde in de eerste integrale heruitvoering na veertig jaar. Met andere muzikanten, maar met behoud van dezelfde mystieke kwaliteit, nam hij het album vorig jaar live op in de legendarische Hollywood Bowl. „Ik denk dat God wilde dat het zou gebeuren. Het was een onbewuste poging om terug te keren naar mijzelf”, zo vertelde hij nadien aan de Los Angeles Times.

Het werd een even gewaagd als geslaagd experiment, want hoe zouden Bach en Haydn hun oorspronkelijke composities vandaag uitvoeren? We kunnen het Johann Sebastian en Joseph niet meer vragen, wel aan dirigenten als Ton Koopman of Frans Brüggen die van dit vraagstuk hun specialiteit maakten.

Anders ligt het in de popmuziek. Ruim een halve eeuw oud en met veel originele vertolkers nog in leven, voeren popartiesten nog steeds hun originele songs uit, maar een heel album, integraal?

En welk album komt daarvoor dan in aanmerking? Tot ’Pet Sounds’ (Beach Boys, ’66) en ’Sgt Pepper’s Lonely Heartsclub Band’ (Beatles, ’67) was een elpee hooguit een collage van singeltjes met de A- en B-kantjes over twee plaatkanten verspreid. Daarna kwam het besef dat een popplaat ook op zichzelf kon staan, als een samenhangende songcyclus, die meer was dan de som der delen. Bovendien had Bob Dylan bewezen dat individuele singer-songwriters met succes een heel album konden vullen, zodat platenbazen het aandurfden Leonard Cohen (’67) of Joni Mitchell (’69) te laten debuteren.

Ook Van Morrison kreeg die kans. ’Astral weeks’ werd in een grote spirituele roes opgenomen, sommigen spreken over een enkele nacht, anderen over twee dagen. Feit is dat Morrison, vers gearriveerd in Noord-Amerika de vijf muzikanten niet eens kende tijdens deze historische jamsessie. Zelfs veertig jaar na dato klinkt het origineel nog even hartverscheurend en explosief.

Toch doet deze live-versie er niet voor onder. Morrisons stem klinkt op volle kracht terwijl hij schreeuwt, fleemt en fluistert. De teksten komen er met flarden uit, in één grote transcendente golf. En het bezielde verband, de emotie en intentie van destijds, is volop aanwezig in die zeldzame vervlechting van blues, jazz en rock.

Het zoveelste bewijs dat de rol van Van Morrison als een van de grootste popdichters en -zangers nog niet is uitgespeeld. (SR)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden