Column

Zelfmoordenaars

Het hele weekeinde tot aan gisterochtend struinde ik het internet en krantenbijlagen af op zoek naar necrologieën en andersoortige artikelen over de dood van Anil Ramdas. Dat zijn zelfmoord mij heeft geraakt, heeft allereerst te maken met leeftijd en beroep.

We zijn beiden in de tweede helft van de jaren vijftig geboren en alletwee columnist. We hebben ook allebei twee kinderen. En op het eerste gezicht konden we elkaar niet uitstaan. Hoewel ik me nog goed kan herinneren dat hij me ooit een uurlang voor de radio had geïnterviewd, op een fatsoenlijke maar ietwat oppervlakkige manier.

Wie onze oorlog was begonnen, weet ik niet meer. Maar de laatste jaren had deze worsteling een tragikomisch karakter gekregen. Anil noemde me white trash, wat ongeveer staat voor gore blanke man met fascistische neigingen. Ik kon er wel om lachen, heus. Ook schreef hij dat hij mijn stukken met halfdichte ogen las om niet door mijn schrijfstijl 'besmet te raken'.

Ik vatte dit op als een compliment. Ik had er gelukkig iets op gevonden en om de ledigheid van zijn argumentatie te benadrukken, had ik zijn naam in 'Nihil Ramdas' veranderd. Anil was wat je noemt een geëngageerde publicist die voor zijn eenzijdige multiculturalisme bereid was iedere tegenstander te vloeren. Ook 'met gestrekt been', zoals in Trouw gisteren door Perdiep Ramesar werd opgemerkt.

En dit is in feite de grootste schok van het verhaal: als je zo overtuigd bent van je gelijk, als je bereid bent bijna alle middelen te gebruiken (Anil was goed in fantaseren) om je strijd te doen slagen, hoe kun je dan zo eruit stappen? Hoe kun je dan het strijdtoneel zomaar verlaten en je opponenten aan hun nieuwe leegte overlaten?

Besef je op het fatale moment dat je hiermee op het gebied van ideeën, idealen en strijd de grootste nederlaag uit je korte bestaan gaat lijden? Ik ga er hier natuurlijk van uit dat Anil Ramdas niet door een ongeneeslijke ziekte tot zijn daad is gekomen.

Ik las in een zelfportret van jaren geleden dat hij door angsten werd geplaagd. Mij hoor je nu niet de tegenstander van weleer allerlei gebreken postuum in de schoenen schuiven. Wat ik hem wel zou willen verwijten, is dat hij de hand aan zichzelf heeft geslagen. Dat hij midden in een onvoltooide zin zijn rug heeft gekeerd.

Ik heb dan ook een hekel aan zelfmoorden en zelfmoordenaars. Wat dat betreft is mijn houding even onverbiddelijk en ongenuanceerd als sommige vlammende schrijfsels van Ramdas: ik vind zelfmoordenaars laf. Omdat ik de ravages ervan bij omstanders en nabestaanden te vaak heb moeten observeren. Ook omdat, in een bepaalde periode van mijn leven, ik met een suïcidale moeder te maken heb gehad.

Ik ken niet alleen de angsten en depressies van de potentiële kandidaat voor de zelfgekozen dood, maar ook die van de zoon, de partner en andere geliefden. En weet ook hoe intens het schuldgevoel kan zijn bij hen die overblijven en hoe dat de rest van hun leven kan ruïneren.

Terwijl ik dit schrijf wil het toeval dat Job Cohen zijn eigen politieke zelfmoord op tv aan het toelichten is. Maar deze laat me koud. Die was al lang aangekondigd, voorspeld en door zijn eigen partij gearrangeerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden