’Zelfdoding blijft troebel, ondanks vrijspraak Vink’

Filosoof Ton Vink hoeft niet de cel in. De rechter sprak hem vrij van ongeoorloofde hulp bij zelfdoding. Vink is ’heel tevreden’, ook al moet hij in het vervolg zorgvuldiger zijn.

Voordat de rechter in Amsterdam gisterochtend het vonnis in de zaak tegen filosoof Ton Vink uitsprak, richtte hij zich tot de aanwezigen op de publieke tribune – vooral sympathisanten van Vink en de stichting De Einder (’voor begeleiding van mensen met een doodswens’) waarmee hij samenwerkt. Zelfdoding en hulp daarbij is een beladen onderwerp, hield de rechter hen voor. Hij riep op om ’waardig’ op de uitspraak te reageren, zoals dat past bij een sterfgeval.

Als de rechter vervolgens begint zijn vonnis voor te lezen, is de spanning onder de toeschouwers te snijden. Men is niet gerust op een goede afloop, want tweemaal eerder werd een suïcideconsulent van De Einder veroordeeld. Als er vrijspraak volgt, gaat een zucht van opluchting over de publieke tribune. „We gaan ons maar bedrinken”, oppert iemand. Een ander: „Als de officier in beroep gaat wordt het alleen maar leuker.”

Vink zelf is ’heel tevreden’ met de uitspraak, zegt hij. Zijn advocaat Willem Anker spreekt van ’een principiële zaak met een belangwekkende uitspraak’.

Bij buitenstaanders roept de uitspraak gemengde gevoelens op. Frits de Lange, hoogleraar ethiek aan de theologische universiteit van de Protestantse Kerk in Nederland (vestiging Kampen) is ’niet echt verrast’ door het vonnis, zegt hij. „Voor Vink persoonlijk ben ik blij. De rechter heeft bepaald dat hij juridisch gezien binnen de grenzen van de wet is gebleven. Maar moreel gesproken blijft hulp bij zelfdoding een troebele kwestie.”

Volgens de rechtbank wordt de wet overtreden op het moment dat de suïcideconsulent de ’regie’ van de zelfdoding overneemt. De Lange: „Je kunt de vraag stellen of zo’n consulent niet per definitie de regie heeft. Het lijkt mij onmogelijk om er níet bij betrokken te zijn. Kun je als consulent wel vaststellen dat je cliënt helemaal zelf en weloverwogen zijn besluit heeft genomen?”

De rechter verwijt Vink dat hij niet zorgvuldig genoeg gehandeld heeft, omdat hij zijn aantekeningen van telefoongesprekken met zijn cliënte weggegooid heeft, terwijl hij had kunnen weten dat die van belang konden zijn in een eventuele strafzaak. Dat verwijt is terecht, vindt Henri Wijsbek, ethicus aan de faculteit Wijsbegeerte van de Universiteit van Amsterdam. „Als je als suïcideconsulent dergelijke adviezen geeft, behoor je zulke aantekeningen wel een aantal jaren te bewaren. Je weet dat het belangrijk materiaal bevat. Het is een minimale eis van transparantie, een zorgvuldigheidseis.”

Vrijspraak voor Vink vindt Wijsbek terecht. „Er is sprake van een procedurele nalatigheid. Daarvoor moet je geen drie maanden gevangenisstraf krijgen.”Het criterium van wat nog toelaatbaar is, is volgens Wijsbek ’nauwer’ gemaakt, en consulenten weten nu dat ze nóg zorgvuldiger moeten handelen.

Hoe het vonnis tegen Vink ook geweest zou zijn, Frits de Lange herhaalt graag wat hij eerder al stelde: „Zelfdoding mag dan niet strafbaar zijn, het is hoe dan ook een ramp.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden