Zelfbouw vergt een lange adem

Potentiële kopers van een kavel in Almere wachten op het begin van de verkoop. Elk jaar brengt een aantal van slapend en wakend in de auto door om er zeker van te zijn dat zij eerste kavelkeuze hebben. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW )

Veel mensen dromen ervan: een eigen kavel waarop, geheel naar eigen inzichten, een huis gebouwd mag worden. Het kan, maar je moet stevig in je schoenen staan.

Elk jaar als de kavelmarkt in Almere weer van start gaat, wachten mensen – al dan niet gehuld in slaapzakken – tot de deuren worden geopend. Ze willen er zeker van zijn dat ze het kavel van hun eerste keus bemachtigen. Daarop kunnen ze een eigen ontworpen huis neerzetten. Hun droomhuis.

Inmiddels wordt er in de zelfbouwwijk Homeruskwartier flink gebouwd. Tussen de zanderige bouwplaatsen staan veel huizen die al af zijn. Platte daken, groene gevels, glazen wanden; alles staat door elkaar. En dat mag.

De komende jaren zal de gemeente Almere zo’n zeshonderd kavels per jaar aanbieden. Ze verschillen in grootte (die varieert van honderd tot vierduizend vierkante meter) en dus ook in prijs. Er kunnen rijtjeshuizen, vrijstaande woningen en woonwerkvilla’s op worden gebouwd.

Almere is zeker niet de enige gemeente waar bewoners zelf hun huis bouwen. „Het lijkt alsof er in heel Nederland een toename te zien is van het aantal zelfbouwwijken”, zegt Manon van Essen van Vereniging Eigen Huis. „Maar dat is een gevoel dat we niet met cijfers kunnen staven.”

Het is wel het streven van de overheid: het ministerie van ruimtelijke ordening had als doel gesteld dat tussen 2005 en 2010 een derde van de woningbouw via particulier opdrachtgeverschap zou worden geregeld. Dat volume is niet gehaald, maar op vrijwel iedere vinexlocatie, het Amsterdamse IJburg, Leidsche Rijn bij Utrecht, het Haagse Ypenburg en Meerhoven bij Eindhoven – overal zijn vrije kavels ingepland.

De Vereniging Eigen Huis is een groot voorstander van dit particulier opdrachtgeverschap. „Je hebt als huiseigenaar dan veel meer zeggenschap over je woonwensen dan wanneer je een bestaande woning koopt”, zegt Van Essen.

Wanneer iemand een kavel heeft bemachtigd, mag hij daar niet zomaar alles op neerzetten wat hij wil. De welstandseisen verschillen per gemeente. In het Homeruskwartier in Almere zijn die eisen er bijna niet, maar in andere gemeenten kunnen ze strenger zijn. „Er zijn gevallen waarin de voorschriften bepalen wat voor type dak op een huis moet of wat de uitstraling van een woning moet zijn. Het komt zelfs voor dat de welstandscommissie bepaalt welke kleur steen of steensoort gebruikt moet worden. Die beperkte vrijheid kan een reden zijn om een kavel niet te nemen’’, zegt Van Essen.

Maar, zelfs als de vrijheid om te bouwen heel groot is, zijn er toch mensen die een ’gewone’ cataloguswoning nemen. Een huis dat al helemaal ontworpen is en meestal elders al eens is gebouwd. „Je eigen huis bouwen is een intensief avontuur. Het plezier ervan kan heel erg groot zijn, maar dan moet je je wel heel goed voorbereiden. Doe je dat niet, dan is de kans groot dat het een heel naar avontuur wordt.”

(Trouw)
Twee artist impressions van het Homeruskwartier in Almere waar vrijwel alles mag. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden