Zelfbewuste Chávez gaat 'nooit meer weg'

De situatie in Venezuela blijft uiterst gespannen. Het openbare leven kwam gisteren enigszins op gang. Maar politiek is volstrekt onduidelijk wat er gaat gebeuren.

CARACAS - ,,Deze is al geplunderd -dank u- leve de democratie''. Het staat gekalkt op een supermarkt in een van de volkswijken in Caracas, de hoofdstad van Venezuela. De Venezolanen namen gisteren de schade op van een roerig weekeinde waarin ze hun president terugkregen uit een staatsgreep, waarin op straat de anarchie regeerde en honderden winkels werden vernield door plunderaars.

In sommige wijken waren ook gisteren nog plunderingen en relletjes. Sommige warenhuizen konden nog steeds niet openen omdat ze werden belaagd door groepen motorrijders. Deze aanhangers van Chávez doen luidruchtig hun best om te laten zien dat de straat weer van hun is en niet van de honderdduizenden die vorige week demonstreerden tégen de regering.

Niet minder chaotisch is de politieke situatie en de informatie daarover. In de loop van zondag kwamen de commerciële zenders weer in de lucht die zaterdagnacht waren bezet door de aanhangers van Chávez. Dat maakt de berichtgeving minder eenzijdig maar niet minder verwarrend.

De geruchten volgen elkaar in hoog tempo op en worden vervolgens weer ontzenuwd. Pedro Carmona, de interimpresident van twee dagen, zou gedood zijn, maar belt even later vrolijk met zijn familie. Chávez zou opnieuw zijn gevangengenomen maar verschijnt vervolgens weer op het scherm voor een uren durende persconferentie.

Iedereen praat over verzoening maar het wantrouwen tussen voor- en tegenstanders van Chávez is onherstelbaar geworden. Onduidelijk is bovendien hoe sterk Chávez na zijn avontuur eigenlijk in het zadel zit.

Journalisten durven nauwelijks naar buiten uit angst voor de fanatieke chavistas -zoals de aanhangers van de president worden genoemd- die de nationale pers medeplichtig achten aan de ,,samenzwering''. Nu ze weer in de lucht zijn, en de serieuze kranten weer verschijnen, komen ook oppositieleiders weer aan het woord.

Zo zei Carlos Ortega, voorzitter van de Venezolaanse Arbeidersconfederatie en een van de organisatoren van de stakingen van vorige week, dat hij blij is met Chávez' voorstel tot een nationale dialoog. ,,Maar alles zal afhangen van de opstelling van Chávez zelf'', zei Ortega. Alfredo Pena, burgemeester van Caracas en fel tegenstander van Chávez, wees op diens belofte dat iedereen zijn fouten moet verbeteren. ,,Maar hij moet ermee beginnen''.

Chávez zelf blaakt alweer van het zelfvertrouwen. ,,Ik ben niet alleen nooit weggeweest'', zei hij in een toespraak voor de luchtmacht, ,,ik zal bovendien altijd blijven.''

Zijn tegenstanders vrezen dat hij inderdaad tot 2021 wil aanblijven zoals hij vorige week riep. Toch lijkt Chávez zijn kortstondige ontvoering ook te beschouwen als een waarschuwing. Ten teken van goede wil accepteerde hij het ontslag van het bestuur van de oliemaatschappij PVDSA. De benoeming daarvan door Chávez was de belangrijkste aanleiding voor de stakingen in de oliesector, die vorige week uitmondden in massale demonstraties en uiteindelijk tot de coup.

Onduidelijkheid bestaat ook over de situatie in de kazernes. ,,,De strijdkrachten hebben en zware klap gekregen'', wilde vice-president Diosdado Cabello gisteren nog wel kwijt. ,,Maar zij zijn niet het grootste probleem. De economie is veel belangrijker.''

Ongeveer tachtig militairen zouden zijn gevangengenomen op beschuldiging van muiterij, onder wie legercommandant Efraín Vásquez.

De militairen lijken nog altijd verdeeld te zijn over het bewind van Chávez. Volgens bronnen uit de strijdkrachten was de verrassende vrijlating van Hugo Chávez, drie dagen nadat hij was afgezet, vooral het gevolg van twijfels over de interimregering van Pedro Carmona. De werkgeversvoorzitter ontbond al op de eerste dag van zijn bewind de Nationale Assemblee, stelde de grondwet buiten werking en benoemde enkel zakenmensen in zijn kabinet. Deze enthousiaste afbraak van alle verworvenheden van Chávez veroorzaakte niet alleen grote onrust op straat. Carmona zou daarmee ook de sympathie hebben verspeeld van de militairen die hem in het zadel hadden geholpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden