Zelf vindt het pubermeisje die puinhoop 'gezellig'

De kamer van een pubermeisje stinkt, schimmelt, rot. Hoe stimuleert haar vader haar tot het hanteren van stofzuiger en poetsdoek?

De zolder is een no-go-area; ook de werkster komt er niet. Ze vist haren uit doucheputjes, schrobt de aangekoekte oven schoon, maar die zolder, dáár begint ze niet aan.

Daar huist een puber, een meisjesexemplaar. Haar kamer is een vuilstort van chipszakken, klokhuizen, onderbroeken, glazen, handdoeken, schoolboeken, huiswerk, eyeliners en sportkleren. Zelf noemt ze de puinhoop 'gezellig'.

Bij haar vader roept de kamer andere associaties op: ongedierte. Verloedering. "Ga die zooi eens opruimen! Pak een stofzuiger, een emmer sop!" Zijn dochter snapt de urgentie niet. "Zooi? Waar dan?"

"Straks krijgen we muizen", probeert haar vader dan. Zijn dochter haalt haar schouders op.

Ten slotte loopt deze vader zelf naar boven met een vuilniszak. Daarin mikt hij alles wat stinkt en schimmelt. Het effect is nada; zijn dochter ziet geen verschil. Hoe krijgt hij haar wel zover dat ze haar kamer opruimt?

Goeie vraag, zegt Marina van der Wal, die samen met Jan Dijkgraaf 'Het enige echte eerlijke puberopvoedboek' (2012) schreef. "Die rotzooikamer staat in de ergernissen-top-3, samen met niet-luisteren en huiswerkgedoe."

De slonzigheid van pubers wordt deels veroorzaakt door hun nog onderontwikkelde hersenen, zegt Van der Wal. De prefrontale cortex regelt planning, controle, ordening, en is pas na het twintigste levensjaar volgroeid. Met een beetje pech vloeit de vervuilde puberkamer over in de ranzige studentenkamer. Daarna is er hoop.

Van der Wal wijst, naast de prefontale cortex, ook andere schuldigen aan: de ouders. "De meeste pubers zijn razend verwend, hun ouders waren hun personal assistents. Zelf opruimen, dat hebben kinderen domweg nooit geleerd."

Stofzuigen, blêh. Opruimen, boeiûh. Emoties, dáár draait het puberleven om. "En dan het liefst leuke emoties, waarbij dopamine vrijkomt." Dat stofje maakt pubers blijer, het schoonmaken van hun kamers niet. Waarom zouden ze het dan doen?

Een beloning kan helpen, zegt ze. "Pubers zijn daar erg gevoelig voor, net als voor complimenten." Beloof de slons dat felbegeerde T-shirtje, dat je haar toch al had willen geven. Of een avondje totale zeggenschap over de afstandsbediening.

Ook variabel zakgeld kan een positieve prikkel zijn, zegt Yvonne van Sark, auteur van het boek 'Puberbrein binnenstebuiten'. Hoe schoner de kamer, des te voller de puberportemonnee. Nog een suggestie: bied aan om samen haar kamer op te pimpen. Maar éérst opruimen.

Laatste advies van Van der Wal: trek gewoon die deur dicht. Probeer te vergeten dat het daarachter rot en stinkt. Zet vallen voor de muizen. Stel wel twee regels in: niet eten en drinken op je kamer. En kleren die niet in de wasmand terechtkomen, blijven vies.

Reageren? Zelf een opvoedvraag insturen? Mail iris.pronk@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden