Zeldzame foto's geven nieuwe kijk op Eerste Wereldoorlog

Een Britse ambulance in 1914. Beeld Jules Cervais-Courtellemont

Gekleurde ambulances, blozende soldaten en de oranje schemering rond de Arc de Triomphe. Honderd jaar na het begin van de Eerste Wereldoorlog verschijnt er een boek met zeldzame kleurenfoto's uit deze tijd. 'The First World War in colour' bundelt ruim 320 beelden uit archieven in Europa, Amerika en Australië.

Hoewel de meeste mensen de Eerste Wereldoorlog alleen kennen van grauwe zwart-wit beelden, bestond kleurenfotografie bij het uitbreken van de oorlog al zo'n tien jaar. Een kleine groep pionierende fotografen experimenteerde destijds met autochroom technologie, een nieuwe methode die in 1903 werd ontwikkeld door de Franse gebroeders Lumière.

De uitvinding maakte het mogelijk om een kleurenfoto te maken met enkele belichting op een enkele glasplaat. Door de lange belichtingstijd was het echter nog niet mogelijk om bewegende objecten (zoals gevechten op het slagveld) te fotograferen. Hierdoor beperkten fotografen zich tot stilstaand beeld, zoals de vernielde dorpjes in de Champagne en groepsportretten van soldaten. Het Franse leger had een behoorlijk aantal fotografen in dienst, waaronder Paul Castelnau en Fernand Cuville. Hun werk werd in 2005 al eens geëxposeerd in de Arc de Triomphe in Parijs.

Naast foto's van Castelnau en Cuville bevat het nieuwe boek van uitgeverij Taschen werk van Franse en buitenlandse fotografen, zoals Hand Hildenbrand en Frank Hurley. De foto's geven inkijk in het 'alledaagse' leven aan het front, maar brengen ook historische gebeurtenissen in beeld zoals de mobilisering van het leger en de triomftochten in Londen en Parijs.

Viering van de overwinning bij de Arc de Triomphe in Parijs, 14 juli 1919. Beeld Léon Gimpel

De zeldzame kleurenfoto's zetten de grauwe geschiedenis letterlijk in een nieuw daglicht, maar een volledig realistisch beeld geven ze niet. Door de beperkte lichtgevoeligheid van de foto-emulsie moesten de soldaten vaak lang stil blijven staan, waardoor de portretten soms wat onnatuurlijk en stijf overkomen. De overdaad aan pasteltinten geeft aan ieder beeld een bijna romantische sfeer. Bovendien hebben autochrome foto's door hun een typerende korrelstructuur iets weg van een pointillistisch schilderij. Je zou er bijna nostalgisch van worden, ware het niet dat de fotoserie één van de grootste catastrofes uit de twintigste eeuw betreft.

'The First World War in Colour' is verschenen bij uitgeverij Taschen.

Verdun, 1916. Beeld Jules Cervais-Courtellemont
Soldaten poseren op een betonnen bank. Beeld Hans Hildenbrand
Munitiedepot in Frankrijk, 1918. Beeld Shells-Lafaux

(Bezoekers van onze mobiele app kunnen hier klikken voor een versie waarin de foto's te zien zijn)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden