klein verslag

Zelden scheen me het Engelse eilandleven intenser toe

Huidige centrum van WhitbyBeeld Wim Boevin000

Naar aanleiding van mijn bijdrage over het oude havenstadje Whitby aan de Engelse oostkust, kreeg ik een wat teleurgestelde reactie in de mail. De lezer, die het stadje vijftien jaar geleden bezocht, vond dat ik te weinig waardering toonde. 

In mijn Klein Verslag had ik me vooral verwonderd over de bezoekers van het stadje: zonder uitzondering witte Engelse toeristen en dagjesmensen die vertier zochten bij gokpaleisjes, pubs en fish & chips.

De lezer beleefde zijn bezoek destijds heel anders:

'Het eerste wat wij van Whitby zagen waren de overblijfselen van de abdij die er al in de zevende eeuw gestaan moet hebben en waar in 664 Keltische en Romeinse christenen op een synode een overeenkomst bereikten over de Paasdatum. En toen de Esk over, waar we een goed onderdak vonden en vanwaar we de stad verkenden. We genoten van het uitzicht over de door u genoemde haven en ontdekten dat je vanaf de hoge boulevard het veel lager gelegen strand kon bereiken met een lift! Wat mij het meest trof was het standbeeld van James Cook, die vanaf zijn hoge sokkel blijft uitkijken over de Noordzee en de onbekende streken verderop. Met daarop treffende woorden. Voor alle zekerheid geef ik ze even weer:

"In every situation he stood / unrivalled and alone / on him all eyes were turned", en van Tennyson: "to strive, to seek, to find and not to yield". Aan Grape Lane staat nog het huis waar hij in 1746 heeft gewoond.'

Tot zover zijn schrijven.

Lees door onder afbeelding

Sepia-afdruk van negentiende-eeuwse glasplaatnegatieven van fotograaf Frank M. SutcliffeBeeld Wim Boevin000

Oude schoonheid

Heerlijk. Maar ik had door een brexitbril gekeken (Whitby had in grote meerderheid voor de Brexit gestemd ) en de wereldse captain Cook ten spijt een nogal introvert en monocultureel stadje gezien, dat niet zonder schoonheid was. In een etalage ontdekte ik sepia-afdrukken van negentiende-eeuwse glasplaatnegatieven van fotograaf Frank M. Sutcliffe (1853-1941). Whitby 1880. Vissers in kabeltruien, vissersboten, de vismarkt, de haven, de brug, de kliffen, de getijdenrivier de Esk, de kerk, de spookachtige abdijruïne, het was allemaal schitterend. Michael J. Shaw maakte op dezelfde plaatsen 120 jaar later digitale opnames – u ziet hier de verschillen.

Nog ervaar je die oude schoonheid, omdat het toerisme er afgezien van een paar casino's langs de kade niet tot grote, ontwrichtende verbouwingen leidde. Ik klom ook omhoog naar de abdijruïne en het al even oude kerkje van St Mary met zijn grafzerken rondom. Op die zerken verweerde teksten. Zoals deze, die me zeer roerde.

'In Memory of Mary Linskill, born at Whitby 13th dec 1840, died 9th april 1891. She wrote for all English readers of the lives and home of our own country folk, dwellers between the heather and the northern sea.' Tussen de heide en de noordelijke zee. Zo heette een van haar romans, toen ik haar naam opzocht.

Zelden scheen me het Engelse eilandleven intenser toe dan in dit ogenblik op die klif boven Whitby, van waaruit James Cook de wereld ging ontdekken. Het was het late middaguur, de zon stond laag, beneden schuifelde de witte menigte langs de kades met zijn vertier en over de zee, voorbij de horizon, het broeiende continent van Europa.

Lees ook: In wit Whitby

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden