Zeker 72 doden door kolkende modderstroom op Biescas in Spaanse Pyreneeën

Van onze correspondent BIESCAS - In het gebied van de overstromingsramp die woensdagavond de camping 'Virgin de las Nieves' (Maagd van de Sneeuw) in Biescas in de Spaanse Pyreneeën trof, zochten gisteravond laat nog zo'n 500 reddingswerkers naar slachtoffers.

Het dodental lag toen op 72, onder wie naar alle waarschijnlijkheid een Nederlander met zijn vrouw en twee kinderen. Van de 183 gewonden waren er 11 slecht aan toe, maar niet in levensgevaar. Naar verluidt bevolkten op het moment van de ramp 660 gasten de camping. Vierhonderd van hen zijn in veiligheid, zodat het dodental niet aanzienlijk meer zal stijgen.

Negen Nederlandse kampeerders hebben zich al gemeld bij de ANWB, die een team hulpverleners naar Spanje gestuurd om te onderzoeken of zich nog meer Nederlanders in het rampgebied bevinden.

Het noodweer trof eigenlijk maar een klein gebied bij de camping. Maar door de wolkbreuk kolkte het water het dal en de rivier in, rotsblokken, modder en boomstammen meesleurend. De 39-jarige Wim Hartkamp uit Veenendaal schreeuwde zijn waarschuwing uit toen hij in de stromende regen voor de slagboom van de camping stond even buiten het Pyreneeëndorpje Biescas. “Ik zag het water over de muur komen en toen dacht ik nog maar één ding: wegwezen hier.” Hij, zijn vrouw Mardien en vijf kinderen sprongen in de auto en reden weg van de ramp die even later aan tientallen campinggasten het leven zou kosten.

Als hij het relaas vertelt, realiseert Wim zich pas dat hij en zijn gezin nog maar amper aan de dood zijn ontsnapt. “Onze caravan stond op pad acht. Nu staat hij vrijwel beneden. De tenten van de kinderen heb ik nog niet gezien.” Hij wil zitten maar kan niet. Alles is modder. Bovendien helt de caravan gevaarlijk voorover. Staande doet hij het relaas.

De alom geliefde camping, die ook in Nederlandse natuurkringen hoog staat aangeschreven, werd woensdagavond om 19.00 uur in een half uur tijd van de aardbodem geveegd. In de loop van de volgende dag, toen het dodental steeg en er nog steeds 100 vermisten waren, werd Spanje zich bewust van een nationale ramp. Tientallen paraboolantennes van tv-stations stonden toen al tegenover de camping opgesteld.

Wim Hartkamp was hoofdrolspeler in zijn eigen dramafilm. “Het begon ineens keihard te regenen. Toen dachten we al van als dat maar goed gaat. Maar ik had nog geen idee wat ons te wachten stond. Pas toen ik het constant hoorde rommelen, alsof de donder maar niet wilde ophouden, zag ik dat het kabbelende riviertje in een woest kolkende stroom was veranderd. Op het moment dat ik keek, kwam het water net over de muur. Allemaal in de auto, heb ik toen geroepen, en toen zijn we weggereden. We waren de eersten en ik begrijp nu dat we het er daarom levend vanaf hebben gebracht.”

Wat Wim niet wist, en geen enkele campinggast op dat moment, was dat er een kilometer stroomopwaarts in de Barranca Arras in razendsnel tempo een stuwmeer had gevormd. Een Romaanse boogbrug had gefungeerd als damwand voor omgewaaide bomen en boomstronken. Terwijl men op de camping nog dacht dat het alleen maar om een fikse onweersbui ging, stuwde het water zich op totdat de brug het begaf en daarmee de dam. Als een kolkende brij stortte zich een golf van modder, stenen en afgeknapte bomen over de in de vallei van Biescas gelegen camping, dood en verderf zaaiend.

Een etmaal na de ramp slepen takelwagens nog steeds de ene na de andere auto weg. Het leger heeft zojuist het zwembad van de camping uitgebaggerd. Ditmaal geen lijken, alleen maar modder. Elders in de rivier dreggen militairen naar slachtoffers. De sfeer is gedrukt. Wim en zijn vrouw staan ontredderd in wat eens hun trotse caravan was. De vloer is besmeurd met modder. Daartussen enkele Donald Ducks.

Mistroostig kijkt hij voor zich uit en schudt zijn hoofd: “Je begrijpt het gewoonweg niet. Kijk nou eens naar buiten. Vriendelijke blauwe lucht. Sympathiek landschap. Kabbelend beekje. Niks aan de hand. En gisteren was het hier de hel.”

- Vervolg op pagina 5

Tranen van geluk bij overlevenden VERVOLG VAN PAGINA 1

Dante had het beeld niet afschuwelijker kunnen schetsen. Verspreid over een groot terrein zie je de laatste kilometers vóór Biescas alleen nog maar verwrongen auto's, afgeknapte bomen en op de kop staande caravans. Uit de dikke lagen modder steken slaapzakken, schoenen en verfrommelde fietsen omhoog.

Een paar Madrilenen lopen mismoedig weg met in een tentzeil hun overgebleven bezittingen. Veel is het niet. Een Fransman zoekt nog steeds naar zijn auto. Weggesleurd. Zoals tientallen auto's en caravans, sommigen zelfs vele kilometers. Een meisje loopt huilend, zonder iets te zien, over wat eens een door de ANWB aangeprezen camping was. Ze zoekt al 24 uur naar haar ouders.

“Stel je toch eens voor dat dit een paar uur later was gebeurd als iedereen op de camping was geweest. Dan hadden we geen 70 maar 700 doden gehad”, zegt Jesús Ochoa de Eribe, een campinggast uit het Spaanse San Sebastian. “Ik heb veel meegemaakt, maar dit nog nooit. De auto's kwamen voorbij alsof het dinky-toys waren. Ik kon nog net op tijd mijn kinderen op het dak van de campingwinkel tillen. En wij hebben gewacht in de auto.” ... Ineens wellen de tranen op. “Tjonge, wat hebben wij een geluk gehad. Op zo'n moment realiseer je je hoe snel het leven in de dood kan veranderen.”

Spanje reageert onthutst op de gebeurtenissen in de Pyreneeën. Met rechtstreekse uitzendingen worden de radioluisteraars de hele dag nauwgezet op de hoogte gehouden. Koning Juan Carlos en Koningin Sofia onderbreken hun vakantie op Mallorca en stappen precies 24 uur na de donderbui met bezorgde gezichten rond in de modder. Eerder op de dag al heeft premier José-Maria Aznar zijn vakantie-adres verlaten om zich ter plekke op de hoogte te stellen. “Een afschuwelijke ervaring”, zo vertelt hij aan wachtende verslaggevers nadat hij met een helikopter over de plaats des onheils is gevlogen.

Spanje blijft zo van minuut tot minuut op de hoogte. Dramatisch zijn de ogenblikken als een dokter vertelt hoe hij met een jongetje van 13 jaar naar de ziekenzaal waar de lijken lagen opgebaard. “Hij moest zijn vader en moeder identificeren. Die lagen er ook. Afschuwelijk.” Een andere ooggetuige zegt voor de microfoon hoe hij in één klap zijn twee dochters en zijn vier kleinkinderen heeft verloren. Hij vertelt het alsof hij het nog steeds niet kan geloven.

Inmiddels stellen de Spaanse autoriteiten alles in het werk om de slachtoffers te identificeren. Bij geen enkel slachtoffer zijn papieren gevonden. Geen wonder. Iedereen was op vakantie. De paspoorten waren opgeborgen in de caravans. En die liggen ineens verwrongen vele kilometers verderop zonder dat iemand weet wie bij wie hoort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden