'Zeker 137 doden' bij zelfmoordaanslag Jemen

Gewapende Houthi's in de hoofdstad Sanaa. Beeld reuters

Bij vier zelfmoordaanslagen in twee moskeeën in Jemen zijn vandaag zeker 137 doden en 345 gewonden gevallen. Dat heeft een Jemenitische televisiezender gemeld. Het land is sinds vorig jaar verwikkeld in een machtsstrijd tussen Houthi-rebellen en sympathisanten van de voormalige president Ali Abdullah Saleh. Ondertussen wordt ook Al-Qaida er steeds machtiger.

Vanochtend werd de noordelijke stad Sanaa in Jemen opgeschrikt door vier zelfmoordaanslagen in twee moskeeën. Vier mannen bliezen zichzelf op in de gebedshuizen waar vooral de sjiitische Houthi-rebellen bijeen komen. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is opgeëist door een groep die beweert de Jemenitische tak van terreurbeweging Islamitische Staat te zijn.

Doelwit van de aanslagen waren de moskeeën Badr, in het zuiden van Sanaa, en al-Hashoosh, in het noorden van de stad. De gebedshuizen staan onder de controle van de sjiitische Houthi-rebellen. Het is voor het eerst dat moskeeën zijn aangevallen die door zowel soennieten als sjiieten worden bezocht. Of de aanslagen daadwerkelijk het werk waren van IS is nog onduidelijk.

Eerder deze week waren er nog zware gevechten in de stad Aden tussen Houthi's en sympathisanten van ex-president Ali Abdullah Saleh. Strijders hadden een deel van de internationale luchthaven van de zuidelijke stad Aden bestormd. Het leger greep in en bestookte de strijders vanuit pantservoertuigen. De luchthaven sloot de deuren, terwijl meerdere explosies gehoord konden worden. Hierbij vielen tenminste 13 doden.

Jemenieten dragen het lichaam van een slachtoffer van de zelfmoordaanslag in Sanaa. Beeld AP
Jemenieten bedekken de lichamen van de slachtoffers met doeken in de moskee in Sanaa. Beeld ap

Machtsvacuüm
Het is al lange tijd onrustig in Jemen. In 2011 leidde een opstand tot een machtsvacuüm. Verschillende groepen probeerden de macht te grijpen, met felle gevechten tot gevolg. Eind vorig jaar namen de Houthi-rebellen de hoofdstad Sanaa in, waar ook de regering gevestigd is. Begin dit jaar plaatsten ze de president, Abd-Rabbu Mansour Hadi, onder huisarrest en ontbonden het parlement. Inmiddels hebben zij de macht in negen van de 21 provincies in het land.

Maar daarmee is het geweld niet afgenomen. Sympathisanten van de voormalige president Saleh proberen de macht weer te grijpen en ook Al-Qaida pleegt aanslagen in het oosten. Saleh geniet nog steeds veel steun in Jemen en probeert van de huidige crisis gebruik te maken om zijn invloed te herwinnen. De huidige president is inmiddels gevlucht naar het zuiden van het land. Hadi, die gesteund wordt door het Westen, blijft volhouden dat hij de enige legitieme leider van het land is. Hij heeft de zuidelijke stad Aden tot tijdelijke hoofdstad benoemd.

'Dood aan Amerika, dood aan Israël'
Toen president Hadi in 2012 aan de macht kwam stond hij aan het hoofd van een versplinterd land, met toenemende macht van Al-Qaida en sympathisanten van de afgetreden Saleh. De Houthi's maakten dankbaar gebruik van deze verdeeldheid en verkregen steeds meer macht in het noordwesten van het land, waardoor het ze uiteindelijk lukte de macht in het hele land over te nemen.

De Houthi-rebellengroep is vernoemd naar leider Hussein al-Houthi die in 2003 anti-Amerikaanse protesten organiseerde na de Amerikaanse invasie in Irak. Al-Houthi werd gedood door de regering, maar zijn volgelingen zetten de beweging voort. Door de jaren heen werden de Houthi's steeds radicaler. Tegenwoordig prijkt op hun vlaggen de boodschap: 'Dood aan Amerika, dood aan Israël'.

Gewapende mannen loyaal aan president Hadi poseren naast een tank in de stad Aden. Beeld reuters

Al-Qaida
Maar de Houthi's zijn niet het enige probleem in het land. De situatie in Jemen is vooral een doorn in het oog voor de Verenigde Staten. Het tijdelijk aftreden van president Hadi betekent dat ze hun bondgenoot in de strijd tegen Al-Qaida in Jemen verloren hebben. Al-Qaida is voornamelijk actief in het zuidoosten van het land en wordt door de VS gezien als een van de gevaarlijkste takken van de organisatie. De Jemenitische tak van Al-Qaida eiste bijvoorbeeld ook de aanslag op satirisch tijdschrift Charlie Hebdo begin dit jaar op.

De Jemenitische tak van Al-Qaida pleegt vaker aanslagen op het leger, maar ook op de sjiitische rebellen. President Hadi was een loyale bondgenoot van de VS en gaf de VS bijvoorbeeld toestemming het land met drones te surveilleren. De Houthi-rebellen blokkeren echter alle invloed van de Verenigde Staten in Jemen. Het geweld in het land is daarmee voorlopig dus nog niet geluwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden