Zeewolde en Flevoland duurzaamst

Nieuwe index legt alle gemeenten en provincies langs groene meetlat. Heerlen heeft nog meeste werk te doen.

Zeewolde is de duurzaamste gemeente van Nederland, Heerlen de minst duurzame. Dit blijkt uit de eerste gemeentelijke duurzaamheids-ranglijst GDI-2014, die vandaag verschijnt.

De stichting Duurzame Samenleving, die sinds 2006 een wereldranglijst van duurzame landen publiceert, heeft alle 408 Nederlandse gemeenten op zestien punten getoetst. Het is voor het eerst dat zij alle langs zo'n groene meetlat worden gelegd.

Niet alleen het energieverbruik en de kwaliteit van water, lucht en natuur, maar ook onderwijs, sociale zekerheid, gezondheid, sport, veiligheid, werkgelegenheid en de financiële slagkracht van gemeenten zijn vergeleken. De zestien punten bij elkaar bepalen hoe duurzaam een gemeente is, aldus de stichting.

Volgens een van de samenstellers, voormalig organisatie-adviseur Geurt van de Kerk, biedt de index aan gemeenten in een paar muisklikken inzicht in de punten waar het goed gaat op het gebied van duurzame ontwikkeling en waar volop actie is vereist. Op de website van de GDI-2014 (gdindex.nl) kan iedere gemeente vanaf vandaag een eigen overzicht bekijken van de eindscore.

De index is gebaseerd op openbare bronnen van het CBS en van organisaties als het Planbureau voor de Leefomgeving en ministeries.

Flevoland is, gevolgd door Friesland en Gelderland, volgens de index de duurzaamste provincie. Dit is vooral het gevolg van een hoge score bij natuur en hernieuwbare energie: Flevoland is de provincie met de meeste windmolens en heeft een groot areaal aan natuurgebieden.

Zuid-Holland scoort het slechtst van de 12, onder meer vanwege hogere consumptie (meer afval), mindere waterkwaliteit en hogere concentraties fijnstof in de lucht. Ook Groningen, Noord-Holland, Drenthe en Limburg scoren laag op het gebied van duurzaamheid.

Volgens Van de Kerk is de index nog volop in ontwikkeling. "We hebben bijvoorbeeld wel de gegevens van de uitstoot van CO2 in gemeenten verzameld, maar nog geen kans gezien om deze op een statistisch verantwoorde manier in de index te krijgen." Hij hoopt dat gemeenten en andere geïnteresseerden willen bijdragen aan verbetering van de index.

De Lochemse wethouder Thijs de la Court (GroenLinks), die op nummer 65 staat van de Duurzame 100 van Trouw, heeft grote bezwaren tegen de GDI-2014. De la Court ontwikkelde zelf een kwalitatieve duurzaamheidsmeter voor gemeenten, waaraan zo'n 200 gemeenten meedoen. Volgens hem zijn de zestien punten waarop de index is gebaseerd te willekeurig en te grofmazig. "Er is sprake van een selectieve beoordeling", zegt hij. "Hier hebben gemeenten niets aan." Lochem staat in de GDI-2014 op de 133ste plaats.

de verdieping 8|9:

Wie is de groenste?

Zeewolde: Ideale plek
Wethouder duurzaamheid Gerben Dijksterhuis van Zeewolde is blij dat zijn gemeente bovenaan staat in de GDI-2014. Zeewolde dankt die positie mede aan het windenergiebeleid. "Het is voor ons in Flevoland makkelijker windmolens te plaatsen dan op het oude land. Onze uitgangspositie is ideaal, die voorsprong hebben we."

Maar het duurzame beleid van Zeewolde wordt niet alleen bepaald door windenergie. Dijksterhuis: "We proberen lokale initiatieven te koppelen aan het bedrijfsleven. Ons streven is om straks de duurzame energie en voedsel die in onze regio wordt geproduceerd, ook daadwerkelijk in onze eigen gemeente te consumeren."

Een duurzaamheidsindex is niet zaligmakend, zegt Dijksterhuis: "Maar onze positie geeft aan dat we op de goede weg zijn, al realiseer ik me dat we een volgende keer zomaar op een lagere plek kunnen staan."

Wethouder Fred Gillissen die in Heerlen - de laagst genoteerde gemeente - duurzaamheid in zijn portefeuille heeft, wilde nog niet reageren. Hij wil eerst het onderzoek lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden