Zeeuwse en Amsterdamse pubers missen vaker meningokokkenprik

Een jongen haalt een meningkokkenprik bij de GGD Gelderland-Zuid. Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Ruim 114.000 pubers kregen de vaccinatie tegen meningokokken W, een ziekte die vooral bij jongeren dodelijk kan zijn. Maar in sommige regio’s bleven relatief veel kinderen weg. Wat is daarvan het risico?

Vooral in Zeeland en Amsterdam is de opkomst voor de voor de nieuwe vaccinatie tegen meningokokken W laag. Dat blijkt uit cijfers van het RIVM over de opkomst onder 13- en 14-jarigen, die dit najaar werden opgeroepen voor een prik. Landelijk ligt de vaccinatiegraad in deze groep met een opkomst van ruim 114.000 op bijna 87 procent, maar de provincie Zeeland blijft met 72 procent ver achter. De GGD-regio Amsterdam komt met 77 procent op de voorlaatste plaats.

Sinds het begin van de epidemie in 2015 hebben 250 Nederlanders meningokokken W gekregen. 41 van hen zijn overleden. Vooral jongeren lopen een groot risico. Van de 50 patiënten tot 24 jaar die meningokokken W kregen, overleed een derde, zegt Arie van der Ende, meningokokkenexpert bij Amsterdam UMC. “Als je als jongere de ziekte krijgt, is de kans groot dat je overlijdt.”

Van der Ende had vanwege dat risico gerekend op een hogere opkomst. “Ik had boven de 90 procent verwacht”, zegt hij. “Dat is ook waar je idealiter op wilt uitkomen.” Van der Ende vergelijkt de campagne met die die vanaf 2002 liep voor meningokokken C. “Toen werd bijna 93 procent gehaald.”

Nieuwe campagne

De cijfers komen naar buiten aan de vooravond van een nieuwe campagne, waarbij dit voorjaar 860.000 jongeren tot en met 18 jaar worden opgeroepen. “De campagne is gebaat bij een zo hoog mogelijke opkomst in deze groep”, zegt Van der Ende. “We willen juist jongeren inenten, omdat zij de meningokokken snel verspreiden via scholen. Hoe meer van hen we bereiken, hoe sneller we de epidemie kunnen dempen.” Via de jongeren worden zo ook anderen tegen de meningokokken W beschermd. “Ze halen die prik niet alleen voor zichzelf, maar ook voor hun ouders, broertjes, zussen, opa’s en oma’s”, zegt Van der Ende.

Van der Ende denkt dat in Zeeland religieuze overtuiging meeweegt in de lagere opkomst. Amsterdam kent volgens hem relatief veel inwoners die vanuit een antroposofische levenshouding tegen vaccineren zijn en hoogopgeleiden die kritisch tegenover vaccinaties staan.

Brandhaarden

Lopen Amsterdammers en Zeeuwen nu een hoger risico? Staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid noemt in het AD die regio’s ‘potentiële brandhaarden’ van de ziekte. Van der Ende is voorzichtiger.

“Het aantal gevallen van meningokokken W zal in die gebieden misschien minder naar beneden gaan. Aan de andere kant is Zeeland minder dichtbevolkt, dus is daardoor het risico op verspreiding al lager. Ik kan me voorstellen dat in Amsterdam op een school met veel vaccinatieweigeraars de risico’s hoger zijn. Maar als je in elk geval je eigen kinderen laat inenten, lopen zij vrijwel geen risico meer.”

Hans van Vliet, programmamanager van het Rijksvaccinatieprogramma bij het RIVM, is wel tevreden over de opkomst. “We weten bij deze ziekte nog niet precies welke vaccinatiegraad nodig is om de verspreiding in Nederland te stoppen. Maar met deze opkomst denken we goed te zitten. Het is normaal dat er regionale variaties zijn. Ik kan me voorstellen dat de GGD in Amsterdam wel bekijkt wat ze de volgende keer anders kunnen doen om de opkomst te verbeteren.”

Hij spreekt van een ‘generale repetitie’ voor de nieuwe campagne, die deze week van start gaat met als slogan ‘Deel dit niet met je vrienden’. “We hebben het voorlichtingsmateriaal nu nog beter op de leeftijd afgestemd, en gaan sociale media breder inzetten”, zegt Van Vliet. “Er zijn gewoon nog steeds jongeren die niet weten dat dit aan de hand is.”

Lees ook:

De dodelijke me­ningo­kok­­bac­te­rie is bezig aan een opmars. Dit moet u weten

De hoop was vorig jaar dat de dodelijke variant van de meningokokbacterie vanzelf weg zou gaan. Maar het aantal slachtoffers van meningokokken type W neemt alleen maar sneller toe.

VVD wil ouders die hun kind niet vaccineren financieel straffen

Als voorbeeld noemde de partij het korten op de kinderbijslag, vanmiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer.Bestrijd vaccinatieangst niet met dwang, maar met argumenten

Carla Dik-Faber, Kamerlid voor de ChristenUnie, ziet niets in dwang of straf voor ouders. Ga met hen in gesprek, betoogde ze eerder in deze krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden