Zeespiegel

Rijst de zeespiegel? Voor Nederland, zo laag gelegen, is dat een belangrijke vraag. Het antwoord is ja, zegt Hans Oerlemans van het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek (IMAU) van de Rijksuniversiteit Utrecht. "Dat is een feit. Daar is niks geheimzinnigs aan."

De zeespiegel was altijd al in beweging, vertelt Oerlemans. Sinds de laatste ijstijd (15 000 tot 20 000 jaar geleden) kwam hij 110 meter omhoog. Deze eeuw steeg hij al tien tot twintig centimeter. De hoogleraar in de meteorologie weet het niet zeker maar noemt het 'waarschijnlijk' dat er een verband is met de in de zelfde periode waargenomen stijging van de temperatuur.

Als het broeikaseffect bestaat en de wereldtemperatuur verder stijgt, dan zal de zeespiegel verder rijzen, voorspelden Oerlemans en zijn Britse collega Warrick in een ander IPCC-rapport. Bij een temperatuurstijging van drie graden stijgt de spiegel tussen de 20 en 120 centimeter.

De zeespiegel stijgt omdat het oceaanwater bij een toename van de wereldtemperatuur uitzet. Bovendien smelt er bij een hogere temperatuur ook nog eens ijs. Hoeveel het oceaanwater uitzet, is moeilijk te berekenen: "Waar de oceaan precies warmer wordt, maakt voor het uiteindelijk effect nogal uit." De klimaatmodellen voorspellen de grootste temperatuurstijging in de buurt van de polen. En koud water expandeert minder dan warm. Ook het smelten van ijs is met onzekerheden omgeven, zegt de hoogleraar. De gletsjers op bergen worden kleiner, dat is zeker. Maar de ijskap van Antarctica groeit. Een toename van de wereldtemperatuur leidt daar tot meer neerslag, maar door de extreme koude op de Zuidpool smelt die extra neerslag niet weg. Of het ijs op de Noordpool smelt of niet, is van weinig belang. Het is drijfijs: een smeltend ijsklontje levert net zo veel water als het door zijn gewicht verplaatst. Rest nog de ijskap van Groenland. Of die groeit of smelt is nog niet beslist.

Alles opgeteld komen we boven nul uit. De beste schatting: 65 centimeter. Het uur van de waarheid: eind volgende eeuw.

Bij Rijkswaterstaat berekende John de Ronde al eens uit wat zoiets in Nederland 'doet'. We zullen onze dijken en duinen moeten versterken, aldus De Ronde. Buitendijkse woon- en industriegebieden moeten worden aangepast. En ook zijn er meer gemalen nodig. Kosten, bij een stijging van 60 centimeter in het jaar 2090: twaalf miljard gulden.

De Ronde berekende verder de kosten van een stijging van maar 20 centimeter (drie miljard gulden) en een stijging van 100 centimeter (dertig miljard). "Het is een gevoeligheidsstudie" , zegt hij. "Je zegt niet dat het gebeurt, maar je kijkt wat je moet doen, als er iets gebeurt."

De medewerker keek ook naar de financiele gevolgen van andere klimaatveranderingen. Als er bij voorbeeld meer stormen komen, heeft dat op zich geen gevolgen. Maar als de ergste stormen tien procent zwaarder zijn dan die van dit moment, vereist dat een enorme extra investering om ons land te beschermen: zestien miljard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden