Zeeman ongekend openhartig over problemen in fabrieken

Het interieur van een winkel van textielketen Zeeman. Beeld ANP

Textielketen Zeeman lichtte bijna al zijn fabrieken door. Er zijn gebreken ontdekt die snel verholpen moeten worden.

Dat Aziatische textielfabrieken veilige nooduitgangen moeten hebben en kindarbeiders de deur moeten wijzen, is bekend. Maar wat gebeurt er met de afgebroken naalden op de werkplaats? Ook daarop wordt gelet bij de inspecties die textielketen Zeeman laat uitvoeren in het Verre Oosten. In het jaarverslag over 2017 dat Zeeman vandaag publiceert, staan voor het eerst de resultaten van die 'audits'.

Vorig jaar heeft de Duitse inspectiedienst TUV Süd namens Zeeman 58 textielfabrieken in Azië en Turkije gekeurd, samen goed voor 62 procent van Zeemans inkoopwaarde. Daarbij zijn 67 grote kwesties gevonden, gemiddeld 1,2 per fabriek dus. Meestal ging het over loon en werktijden: de controleur kreeg onvoldoende inzage in documenten waaruit bijvoorbeeld blijkt of overwerk wordt uitbetaald.

De inspecteurs keken ook naar de veiligheid van gebouwen. Hiervoor zijn de criteria overgenomen van het Bangladesh-akkoord, een plan dat het licht zag na de ramp van Rana Plaza; daar vielen vijf jaar geleden ruim 1100 doden. Van de grote gebreken betrof 14 procent de veiligheid. Er was één nooduitgang of noodtrap, wat niet genoeg is. Binnen afzienbare tijd moet er een oplossing komen.

De meeste problemen zijn in China gesignaleerd. Niet alleen omdat Zeeman daar de meeste fabrieken heeft, maar ook gemiddeld per fabriek. Verder deed Pakistan het relatief slecht, gevolgd door India en Bangladesh. Turkije en Indonesië scoorden goed. In totaal is nu 99 procent van de fabrieken in het Verre Oosten en Turkije doorgelicht, waarvan 84 procent door externe partijen. Zeeman wil beide scores dit jaar op 100 procent brengen.

Transparant

Dat Zeeman vergeleken met andere bedrijven transparant is, blijkt uit een ranglijst van de overheid. Vorig jaar stond Zeeman in deze 'transparantiebenchmark' tweede achter Ahold-Delhaize in de sector retail. Zeeman maakt de productielocaties niet publiekelijk bekend. De Sociaal-Economische Raad heeft die lijst wel, als beheerder van het textielconvenant waarin bedrijven, vakbonden en de overheid samenwerken.

Met het verslag wil Zeeman aantonen dat lage prijzen en verantwoorde productie kunnen samengaan. Dat producten goedkoop zijn, komt volgens Zeeman door de bedrijfsvoering: tijdige en directe inkoop bij de fabriek, lage marketingkosten, weinig verpakkingsmateriaal en eigen vervoer. Vorig jaar bedroeg de netto omzet 585 miljoen euro op 283 miljoen verkochte producten, meldt het jaarverslag. Dat is 2,05 euro per product, een stuiver meer dan in 2016.

Zuinig

Bij de oprichting van het familiebedrijf in 1967 bestond de term maatschappelijk verantwoord ondernemen nog niet, schrijft topman Erik-Jan Mares in het voorwoord. ‘Bij Zeeman noemen we dat: zuinig.’ Op mens, materiaal, milieu en leveranciers. Dat laatste betekent langdurige relaties, van soms al dertig jaar. Zuinig is nog altijd het kernwoord.

Leefbaar loon is volgens Zeeman een lastig begrip, omdat het per land of regio verschilt. "Als Zeeman meer geld betaalt aan de fabriek, leidt dit niet automatisch tot hogere lonen", zegt Arnoud van Vliet, die bij Zeeman verantwoordelijk is voor het beleid rond maatschappelijk verantwoord ondernemen. "Daarom is de samenwerking met overheden, vakbonden, andere merken en de politiek cruciaal." Dit jaar wil Zeeman informatie verzamelen over de locaties waar textiel geverfd en geprint wordt en over de herkomst van materialen en accessoires.

En die naalden? In zes fabrieken ging een afgeronde textielpartij niet altijd door de metaaldetector, wat gevaarlijk kan zijn voor klanten. Van Vliet: "Een nieuwe naald wordt pas verstrekt als de productieleider alle delen van de gebroken naald heeft ingenomen. Zo komen geen scherpe delen in onze kleding terecht."

Lees ook: 

Vijf jaar na de ramp in Bangladesh: 'Ik kan mijn moeder niet beloven dat ik veilig thuiskom'

Vijf jaar nadat in Bangladesh een textielfabriek instortte, is de veiligheid verbeterd. Vijftig rampen zijn sindsdien voorkomen. Desondanks is er nog veel te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden