Zeeijs rond de Zuidpool smelt tot recordminimum

De Bloedwaterval op Antarctica.Beeld AP

Het zeeijs rond de Zuidpool is geslonken tot de kleinste omvang ooit. Jarenlang wist het drijvende ijs rond het bevroren continent Antarctica weerstand te bieden tegen de opwarming van de aarde, maar dit jaar is er meer dan ooit weggesmolten, blijkt uit Amerikaanse satellietbeelden.

Volgens de gegevens van het National Snow and Ice Data Center (NSIDC) uit de Verenigde Staten, die dagelijks worden bijgewerkt, is het zeeijs rond de Zuidpool op 13 februari dit jaar geslonken tot 2.287 miljoen vierkante kilometer.

Dat is een fractie minder dan het vorige laagterecord van 27 februari 1997, toen er 2.290 miljoen vierkante kilometer drijvend ijs gemeten werd. Het NSIDC, een onderzoeksinstituut van de Universiteit van Colorado, berekende voor het eerst in 1979 de omvang van het ijs rond de Zuidpool aan de hand van satellietbeelden.

Het laagste niveau van het zeeijs wordt normaal gesproken ieder jaar rond eind februari bereikt, wanneer de zomer op het zuidelijk halfrond ten einde loopt. Daarna, als de herfstkou intreedt, hoort het ijs weer aan te groeien.

Mark Serreze, de directeur van het NSIDC, houdt nog een kleine slag om de arm. Tegen persbureau Reuters zegt hij dat hij nog een aantal dagen wil wachten op volgende metingen, tot hij de kleinste omvang ooit kan bevestigen. “Maar zolang er niets geks gebeurt, stevenen we inderdaad af op een recordminimum”, zegt Serreze. “Sommigen zeggen dat het al zover is, maar wij hebben de neiging wat terughoudender te zijn door naar gemiddelden over vijf dagen te kijken.”

Slapende olifant

Ondanks de opwarming van de aarde groeide het zeeijs rond Antarctica de laatste jaren juist aan. Klimaatsceptici grepen die ontwikkelingen aan om alarmerende berichten van klimaatwetenschappers tegen te spreken. 

Maar volgens die klimaatwetenschappers kon de groei van het zeeijs rond het bevroren continent, hoewel op het eerste oog tegenstrijdig, best naast de opwarming van de aarde bestaan. Zij verklaarden die groei namelijk door veranderingen in lucht- en oceaanstromingen.

Serreze: “Wij hebben Antarctica altijd gezien als de olifant die op het punt staat zich te gaan roeren. Nou, misschien is nu wel het moment gekomen dat hij dat echt gaat doen.”

Noordpool

Aan de andere kant van de planeet slinkt de ijskap op de Noordpool al jaren achtereen tot telkens nieuwe dieptepunten in omvang. Worden de ijskappen aan beide uiteinden van de wereld samen opgemeten, dan is er momenteel een slordige twee miljoen vierkante kilometer minder poolijs dan in de periode tussen 1981 en 2010 in februari gemiddeld was voor februari. Dat is ongeveer een gebied ter grootte van Mexico of Saudi-Arabië.

De gemiddelde temperatuur op aarde bereikte vorig jaar voor het derde jaar op rij een recordhoogte. Klimaatwetenschappers zijn ervan overtuigd dat de opwarming de komende tijd gaat leiden tot meer extreme droogte en stortbuien en tot een stijging van de zeespiegel. Voor Antarctica zijn de zorgen reëel: een van de grootste ijsplateaus in het gebied staat 'op afbreken'. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden