Zedenzaken vragen om een sobere aanpak

Lezers reageren soms ontstemd of argwanend op de in hun ogen onvoldoende aandacht in Trouw voor incidentele zedenzaken. Die kritiek is er voornamelijk als in lezers' directe woonomgeving een aanranding, verkrachting of nog erger heeft plaatsgevonden.

Het beeld dat de krant terughoudend is in haar berichtgeving over zedenzaken klopt. De bekende voorbeelden van verkrachte en vervolgens vermoorde minderjarigen hebben grote maatschappelijke impact, maar ook bij zulke delicten zal een Trouw-journalist niet snel naar de voorste medialinie oprukken.

Dat betekent niet dat de krant zulke zaken laat rusten, zich makkelijk van dit onderwerp afwendt of de impact ervan in de samenleving onderschat. Uiteraard bericht de krant in die gevallen grondig, maar nuchter, zonder speculaties of het toegeven aan emoties en bij ieder opgetikt woord rekening houdend met de privacy van het slachtoffer én van de vermoedelijke dader.

Sensatiejournalistiek bedrijven bij geruchtmakende zedenzaken is voor een verslaggever misschien verleidelijk als hij andere mediavertegenwoordigers bij buren, kennissen of familieleden van slachtoffer of dader ziet aanbellen, met hun uit sensatie ingegeven drijfveer meer aan de weet te komen over verschillende privélevens. Toch lijkt het mij niet zo moeilijk om die journalistieke verleiding te weerstaan in deze momenten van menselijke zwakte .

Dat politie en justitie een grote mate van terughoudend betrachten omtrent informatie over zedenzaken, tenzij publiciteit kan helpen bij opsporing van daders, is alleszins redelijk. De website van het Openbaar Ministerie wijdt er zelfs een speciaal hoofdstuk aan. Slachtoffers van zedenmisdrijven worden door publiciteit rond hun zaak vaak voor de tweede keer 'gevictimiseerd', lezen we. 'Zij kunnen zich opnieuw slachtoffer voelen omdat details over een delict openbaar worden waar zij zelf logischerwijs absoluut niet mee te koop lopen'.

Het verklaart waarom de inhoudelijke behandeling van een strafzaak tegen een zedendelinquent vaak het enige moment is waarop details, voor zover voor de terechtzitting van belang, openbaar worden. Een voorbeeld van verstrekkend belang om terughoudend te berichten, was de strafzaak tegen de moordenaar van Marianne Vaatstra, in maart 2013. Zelfs de minst gruwelijke details die Trouw hierover publiceerde, waren voor meerdere lezers aanleiding de krant te kapittelen.

Een aspect dichter bij de redactie is de suggestie van enkele lezers dat de krant zich in haar berichtgeving omtrent zedenzaken vooral 'politiek correct' gedraagt. 'Als vrouwen stellen dat ze door een asielzoeker of vluchteling zijn aangerand, meldt Trouw dit laatste niet', stelt een lezer. 'Of, nog erger, dan meldt de krant er nadrukkelijk bij dat de vrouwen dit slechts zeggen en dat het nog niet is bewezen'.

Die nuance ontbreekt volgens deze lezer zodra sprake is van seksueel geweld richting asielzoekers en vluchtelingen. 'Dan heeft het misdrijf plaatsgevonden en is het punt uit'.

Aanwijzingen dat Trouw asielzoekers en vluchtelingen bewust zou ontzien in hun mogelijke daderrol bij zedenzaken, heb ik niet. Toen een maand geleden een man werd opgepakt op verdenking van aanranding of verkrachting van een 17-jarig meisje in Kampen, kopte de krant: 'Asielzoeker vast na zedendelict'. Dat liet aan duidelijkheid niets over.

Aan een andere recente zedenzaak, die zich onlangs in Ede afspeelde en waarnaar kritische lezers verwijzen, besteedde Trouw inderdaad geen aandacht. Dat was niet omdat een tot dusver onbekende, 'getinte' jongen wordt genoemd als de verkrachter van een 18-jarig meisje. Het heeft alles te maken met de journalistieke keuzes die een krant almaar maakt.

Doorlopend is op een redactie de vraag hoe opportuun ieder volgend nieuwsonderwerp is voor de lezer. In de Edese verkrachtingszaak is het hierom niet vreemd dat van de papieren kranten De Gelderlander de meeste aandacht aan dit onderwerp besteedde, en dat het slachtoffer en haar ouders juist die krant als enige uitgebreid te woord stonden. Zij vertelden dat 'getint' niet dezelfde betekenis heeft als 'asielzoeker'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden