'Ze zullen ons wel voor gek of erger verklaren'

ROTTERDAM - “Er zullen mensen zijn die ons voor gek verklaren of nog veel erger”, vermoedt projectleider verslavingszaken Ton Quadt van de Rotterdamse GGD. “Want niemand staat te trappelen om drugsverslaafden in de eigen wijk op te nemen. Vooral deelgemeenten die nu nauwelijks overlast ondervinden zullen daarom kritiek op onze plannen hebben. Maar ons verhaal is er één van de praktijk.”

Rotterdam wil de 3.200 harddrugsverslaafden die de stad telt, terugbrengen naar hun oorspronkelijke woonomgeving. Met de verhuur van woningen aan kleine groepen thuisloze, van oorsprong uit Rotterdam afkomstige verslaafden en het scheppen van gebruiksruimten voor junks die al over huisvesting beschikken, denken gemeente en GGD de in sommige stadsdelen enorme overlast definitief in te dammen. De prijs daarvoor is zeker voor de sociaal betere wijken hoog: zij worden voor het eerst van nabij geconfronteerd met het fenomeen 'drugsverslaving'.

Blijkens een studie bedraagt de jaaromzet aan harddrugs in Rotterdam jaarlijks 77 miljoen. Een groot deel ervan wordt 'binnengehaald' in oude stadswijken, waarvan het Oude Westen de bekendste is. Verslaafden uit heel Rotterdam, maar ook van ver daarbuiten, kopen daar hun drugs. Daar moet een eind aan komen, vindt Quadt en met hem het gemeentebestuur. Niet uit Rotterdam afkomstige verslaafden moeten terug naar hun plek van oorsprong, zoals de Rotterdamse druggebruikers thuishoren in de eigen wijk.

“En dan moet niet direct de rechtsongelijkheid van stal worden gehaald”, waarschuwt Quadt. “Alsof het wél billijk is dat sommige wijken al jaren kampen met drugsoverlast, veroorzaakt door dealers en gebruikers die daar niet horen. Hoe zit het met de verslaafden van uw eigen deelgemeente, die vraag stellen we aan de voorzitters. Uitsluitend in het belang van de hele stad en alle inwoners.”

Berekeningen van de GGD geven aan dat Rotterdam momenteel een 'bovenmarge' van 200 tot 300 dealpanden telt, met een zeer grote concentratie in juist de oude wijken. De stad zou, uitgaande van 40 klanten per dealer, evenwel met maximaal 100 dealpanden kunnen volstaan. Maar zelfs in die situatie is de overlast ongewenst, reden voor de GGD om te pleiten voor speciale gebruiksruimten.

Quadt: “Zowel drugsgebruikers als omwonenden, dealers, politie, justitie, politiek, hulpverlening als huisbaas hebben in die situatie belangen te verdedigen. Een regulering als deze heeft zeker voor iedereen voordelen, want niemand is erbij gebaat de afspraken te schenden.”

“Aan kleine zelfstandige dealers is gevraagd welk maandinkomen zij acceptabel vinden”, vertelt Quadt. “Ze gaven aan een brutowinst van 7500 gulden als modaal te beschouwen. Zij verdienen tien tot vijftien gulden per gram harddrugs. Als je dan weet dat de drugsomzet per dag in Rotterdam 1,5 à twee kilo bedraagt, weet je waar de overheid aan toe is. Gebruiksruimten zien wij ook niet als eindstation. Wat ons opvalt is dat mensen enerzijds geen overlast willen, maar anderzijds een zeker medelijden hebben met de verslaafden. Criminele netwerken willen we niet. Zo zijn we bij de vraag gekomen wie dan de drugs moeten verkopen en hebben we niet voor de grote jongens geopteerd, maar voor de kleine zelfstandige dealer. Met opnieuw de aantekening dat door het toezicht erop wordt voorkomen dat de handel zich naar de straat verplaatst.”

Quadt benadrukt dat het de GGD en gemeente niet om gedogen of legaliseren gaat. “We streven er slechts naar vorm te geven aan de problematiek. Drugshandel blijft verboden, ook al zal de opsporingsprioriteit voor de dealers die wij beogen voorlopig laag zijn.”

Of de plannen in alle opzichten juridisch haalbaar zijn, is overigens de vraag. Quadt: “Dat is een zaak voor de hoofdofficier van justitie, waar wij ons niet in mengen. Wel zijn we als GGD volledig bereid om met buurtbewoners de discussie aan te gaan. In de afgelopen periode hebben we dat al vijf keer gedaan. Mensen reageerden achterdochtig, maar ze dachten wel mee.”

Pikant detail: het allereerste initiatief om een groep van drugsverslaafden in één woning te huisvesten, kwam uit de bevolking. Het was actievoerster Annie Verdoold uit de wijk Spangen die dit voor elkaar kreeg. Met complimenten van onder anderen Quadt en burgemeester Peper, al voegt de eerste daar meteen aan toe: “De grootste waardering gaat wat mij betreft toch uit naar de omwonenden van dat pand. Zij hebben 'ja' durven zeggen tegen een experiment, waarvan menigeen op dat moment een ongelukkige afloop voorzag. Waarbij achteraf duidelijk werd dat juist de inspraak van die bewoners een deel van het succes vormde. Mensen zomaar een project 'door de strot duwen' werkt nooit en al helemaal niet als dat drugs betreft.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden