Ze wou het zelf

Wij hebben een dochter van 16. Een verstandig, evenwichtig en goed georganiseerd kind. Dat is zij altijd geweest, op een korte periode na, aan het begin van haar veertiende. Toen was ze even helemaal van slag, verloor het overzicht op school, raakte om de kleinste dingen in paniek, enzovoorts. Inmiddels is dat weer voorbij, gelukkig, en onze conclusie was achteraf dat dit de start van haar puberteit moet zijn geweest. Maar het was wel even alle hens aan dek om haar op koers te houden (vooral voor haar moeder). Begin 14, zo oud is Laura Dekker binnenkort. Als haar puberteit net zo’n rocky start kent als die van onze J., staat ze er alleen voor, ergens midden op de oceaan.

De zaak Laura Dekker is uniek, beweren sommige juristen, omdat hier geen sprake is van een kind dat verwaarloosd of mishandeld wordt, maar zelf iets wíl. Is dat eigenlijk een argument? Een jochie van acht wíl vliegen zoals Spiderman. Een meisje van 11 wíl stilettoheels.

’Mevrouw, u stond erbij terwijl uw zoontje die pan kippensoep over zich heen trok en deed niets?’

’Nee, edelachtbare, hij wilde het zelf.’

Ik zal geen onsmakelijke voorbeelden geven, maar er zijn genoeg gevallen van kindermishandeling bekend waar het slachtoffer zogenaamd ’mee instemde’. Als je het maar systematisch aanpakt kun je een kind alles laten ’willen’.

Dat Laura heilig in deze onderneming gelooft lijkt mij geen enkel argument om haar maar te laten gaan, het lijkt me vooral een argument om eens goed naar dat gezin te kijken. Naar haar ouders, die werkloos toekeken terwijl deze idee-fixe zich ontwikkelde. Als zó’n plan eenmaal in zó’n hoofdje zit, heb je als ouder al een heleboel fout gedaan.

Maar, zoals de onvolprezen kinderpsychologe Martine Delfoss zegt: in de moderne opvoeding draait alles om het ego van het kind. Grenzen stellen is taboe, ’ontplooiing’ is heilig. Van die trend is Laura Dekker de uitwas. En, mocht het fout gaan, de martelares.

Oprah Winfrey en al die andere profeten van de self-esteem zouden eens moeten ophouden met het uitventen van die fictie dat je alles kunt bereiken als je het maar echt wílt. Dat is een domme, simplistische omkering. Mensen die veel bereikten wílden dat heel graag, ja, maar dat betekent niet dat iets heel graag willen een garantie is dat het ook lukt.

Het klinkt misschien banaal, maar een kind is een project en de gangbare duur van zo’n project is ongeveer achttien jaar. Er kan een kink in de kabel komen (echtscheiding, andere problemen) en die hoeft niet catastrofaal uit te pakken, maar hier speelt geen overmacht.

Een huisvriend van de familie Dekker zei in diezelfde uitzending van K & B op een gegeven moment: ’Laura heeft de kans om een fantastisch rolmodel voor de maatschappij te worden!’ Interessant. Is rolmodel worden tegenwoordig een ambitie in zichzelf? Dat je een rolmodel bent, is dat niet een bijkomstigheid van iets anders, dansen, vioolspelen of voetballen bijvoorbeeld? Een rolmodel worden, is dat de droom van een dertienjarige, of misschien toch meer de agenda van een sportief-commerciële projectontwikkelaar?

Maar ja, als je jezelf als ouder wijsmaakt dat jij je kind niets wijsmaakt, hoef je je ook niet schuldig te voelen als het slecht afloopt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden