'Ze moeten niets meer van ons hebben'

LONDEN - Zwerfvuil waait door kaalgetrapte bosjes. Afrikanen zoeken beschutting in hun capuchon tegen de miezerregen. Geüniformeerde bewakers kijken met strakke gezichten naar de lange rij die nauwelijks vooruit komt -een paar passen hooguit iedere twintig minuten. Dit is Lunar House, het hoofdkwartier van de Britse immigratie- en naturalisatiedienst in de Zuid-Londense wijk Croydon.

Bas de Vries

De afgelopen weken is dit twintig etages hoge regeringsgebouw met z'n kleine raampjes het symbool geworden van het vastgelopen asielbeleid in Groot-Brittannië. Waar andere Europese landen steeds minder asielaanvragen te verwerken krijgen, stonden hier vorig jaar juist veel méér vluchtelingen in de rij dan ooit tevoren.

De Labourregering heeft een reeks maatregelen genomen om het tij te keren. Succes is echter niet verzekerd, nu de Britten op het punt staan samen met de Amerikanen Irak aan te vallen. In 2002 vormden de Irakezen al de grootste groep nieuwe asielzoekers in Groot-Brittannië, met 11000 aanvragen. De Verenigde Naties hebben gewaarschuwd voor een nieuwe stroom als de oorlog straks inderdaad uitbreekt.

In de ogen van de conservatieve oppositie en de rechtse schandaalpers zijn Tony Blair en zijn collega's voor een groot deel zelf verantwoordelijk voor de chaos. De Tories vinden dat na de ervaringen van de afgelopen tijd eigenlijk alle vluchtelingen moeten worden opgesloten, tot het moment dat honderd procent vaststaat dat zij geen terroristen zijn. Blair is te laks, zegt zijn tegenstrever Iain Duncan Smith. De tabloids berichten dagelijks over allerlei uitwassen, zoals gratis golflessen voor kinderen van asielzoekers.

Groot-Brittannië luilekkerland? In ieder geval niet voor de honderden die zich dagelijks in alle vroegte bij het tochtige Lunar House melden. Hier in Croydon lijkt alles gericht op ontmoediging. En dat geldt zeker voor de rij asielzoekers die is weggestopt aan de achterzijde van het gebouw. Voor hen zijn er -anders dan voor diegenen die bijvoorbeeld hun visa willen verlengen- geen toiletten of overdekte wachtruimtes.

Veel meer klachten nog zijn er over de bureaucratie waar zij tegen moeten vechten als zij eindelijk het gebouw in kunnen. ,,Het is daarbinnen een puinhoop'', zegt Leila uit India, die net achteraan is gesloten. ,,Ik heb er echt geen ander woorden voor.''

Drie jaar geleden kwam zij volgens eigen zeggen met een zakenvisum het land in, maar vroeg onmiddellijk daarna asiel aan. Toen zij een schriftelijke afwijzing binnenkreeg, met daarin de mededeling dat zij beschouwd zou worden als een 'illegale vreemdeling' als zij in het land zou blijven, ging zij in beroep. Daar staat volgens haar zes maanden voor. Maar die termijn is al zes maal overschreden en nog altijd komt er geen bericht. ,,Als je belt, kunnen ze je dossier niet eens vinden.''

Leila houdt zich ondertussen in leven met illegale baantjes. ,,Er is in Londen genoeg werk te vinden, maar je moet als vrouw alleen wel uitkijken. Voordat je het weet probeert men je de prostitutie of de drugshandel in te dwingen. Vaak zitten daar ook weer immigranten achter. Ik durf het hier niet hardop te zeggen, maar mijn ervaring is dat veel zogenaamde asielzoekers hier inderdaad naartoe komen om dat soort lucratieve handeltjes op te zetten.''

Naast haar staan twee Somaliërs op een vriend te wachten, die zij kort na zonsopgang naar Lunar House hebben begeleid. Zelf zijn zij al een tijdje in Londen: Misha zes en Ali drie jaar. Het lukte destijds om een asielstatus te krijgen, maar zij zijn er niet zeker van dat hun vriend daar ook in zal slagen. ,,Wij hebben natuurlijk ook gehoord dat de regels nu strenger zijn'', zegt Ali.

Tot het moment dat er meer duidelijkheid is, mag hun vriend blijven logeren. Zo gaat het meestal, zegt Misha -wie geen familie of kennissen heeft in Groot-Brittannië, die waagt zich niet aan de oversteek. ,,Anders is de kans groot dat je hier op straat moet leven.''

De twee zijn niet ontevreden over hun nieuwe leven. Ali: ,,Iedereen behandelt mij goed. Maar toch is het duidelijk dat dit geen goede tijd is voor vluchtelingen. Je hoeft maar de tv aan te zetten of een krant open te slaan: steeds meer Britten moeten niets van ons hebben. Daar schrik ik van.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden