Ze lieten een digitale boer, maar onderschatten de impact

strafzaak - De digitale belagers van Sylvana Simons verbaasden zich bij hun proces over de impact van 'afschieten dat wijf'.

De verdachten zijn allemaal blank en man. Gemoedstoestand: boos. Het slachtoffer is vrouw en donker. Toch is er vooral een andere tegenstelling die opvalt in het megaproces waarin 22 personen deze dagen terechtstaan voor opruiing en voor bedreiging van Sylvana Simons.


De politica vaart naar eigen zeggen op een moreel kompas, respecteert de ander, ook al zijn de debatten soms fel. Maar de empathie, dat oog voor het humane, dat ontbreekt volgens haar volkomen bij de mannen die haar digitaal verketteren. "Ik ben ook maar een mens", zei ze gisteren voor de rechtbank in haar slachtofferverklaring. "En een moeder van twee kinderen, een dochter van een moeder, en ik heb een partner. Geen van de verdachten heeft zich afgevraagd wat al die teksten op Facebook voor mij persoonlijk betekenen, én voor mijn omgeving."


De vijf verdachten die gisteren terechtstonden, waren stuk voor stuk boos geworden over Simons' opstelling in het Zwarte Piet-debat. "Als ik echt had nagedacht was het niet gebeurd, maar ik heb iets ingetikt en op enter gedrukt", zei de een. De ander: "Het was een gedachte van 10 seconden waarmee ik iets heel doms hebt gedaan. Daarom zit ik nu hier."


Het proces ging gisteren nauwelijks over het principiële punt van de vrijheid van meningsuiting. Geen advocaat verdedigde de uitspraken of de ruimte die het debat moet hebben. De verdachten lieten vorig jaar een digitale boer, en gingen over tot de orde van de dag. Ze hadden geen idee waarom de politie hen later uitnodigde voor een gesprek op het bureau. De meesten waren hun oprisping alweer vergeten.


Toch logen hun teksten er niet om. 'Afschieten dat wijf', was er een. En: 'Zulke mensen moeten gewoon uit de weg geruimd worden.' Nog een: 'Die moet je aan de galg hangen.' Simons zei dat niet alleen de inhoud, maar ook de massaliteit van de verwensingen voelde als een 'aanranding'. Justitie maakte een selectie van 22 bedreigende opmerkingen, maar er werden er in totaal 6000 ingetikt, die 30.000 keer gedeeld werden. "Als al die mensen voor mijn deur staan, dan staan ze tot het einde van de straat! Dat heb ik enorm intimiderend gevonden."


Simons vertelde dat ze in die periode als kritiek kreeg dat ze mensen ook altijd zo de maat neemt. "Daar heb ik over nagedacht", zei ze, "maar ik concludeer dat ik dat ook wil. We móeten elkaar de maat nemen, maar dat is juist wat we missen in Nederland: morele verantwoordelijkheid."


Hoe kunnen de verdachten hun kinderen opvoeden met de wijsheid dat je elkaar niet mag pesten, ging ze verder, terwijl ze zelf zo tekeer gaan? "Er staat achter gesloten deuren ook een minderjarige verdachte terecht, een jongen van 15. Hij is naast verdachte óók slachtoffer: van zijn omgeving die niet corrigeerde."


De twee officieren van justitie die zich op deze zaak hebben gestort, pakken overigens de handschoen van Simons wel degelijk op. Zij zeiden te hopen dat dit strafproces een preventief karakter heeft en de straffen zullen uitstralen dat ook de vrijheid van meningsuiting op internet ophoudt waar racisme, bedreiging of opruiing beginnen. Tegen de vier mannen die gisteren voor hun teksten op Facebook terechtstonden, eisten zij 60 uur werkstraf. De man die op internet een filmpje plaatste waarop het hoofd van Simons was gemonteerd op een gelynchte zwarte Amerikaan, hoorde een eis van 80 uur werkstraf. Vandaag komen de overige zestien verdachten voor. Uitspraak op 18 mei.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden