'Ze bombarderen alles wat beweegt'

Vandaag begint in Egypte het proces tegen Mohamed Morsi, de president die in juli werd afgezet. Sindsdien voert het leger een harde campagne tegen Morsi's Moslimbroederschap en radicalere islamisten. In deze 'strijd tegen terreur' vallen veel onschuldige slachtoffers.

MEHDIJA, NOORD-SINAÏ - Verkoolde meubels, steenpuin en scherpe glasscherven. Het is het enige dat nog rest nadat luchtaanvallen zo'n zestig huizen in het Egyptische Mehdija, een dorpje in El-Arisj, met de grond gelijk hebben gemaakt.

De provincie El-Arisj ligt in het noorden van de Sinaï, vlakbij de grens met Gaza. Het is het gebied dat de Egyptische veiligheidsdiensten tot prioriteit hebben gemaakt in hun strijd tegen islamistische strijdgroepen, die sinds de coup van juli tegen president Mohamed Morsi extra actief zijn in de regio.

Het leger bombardeerde in de afgelopen maanden verscheidene dorpen. Tientallen burgers kwamen daarbij om het leven.

Dat krijg je ervan als je als een olifant door de porseleinkast gat, stelt Ibrahim Meneai, leider van één van de grootste bedoeïenenstammen in de Sinaï-regio. "De veiligheidsdiensten kennen de regio niet, en hebben er absoluut geen controle over. Ze bombarderen alles wat beweegt of stilstaat en maken geen onderscheid tussen militanten of burgers."

Maar de burgerdoden halen het Egyptische nieuws niet. Sinds de militaire staatsgreep in juli controleert het leger de berichtgeving strenger dan ooit. De noordelijke Sinaï is volledig afgezet en bestempeld tot militaire zone: verboden te betreden. Journalisten komen er alleen in via een onmogelijk parcours door de woestijn en onbetaalbare fooien, en worden opgepakt als ze worden gesnapt.

Berichtgeving uit de regio is er daardoor nauwelijks. Zowel de Egyptische kranten als de televisie - door de nog altijd actieve avondklok is de meerderheid van de Egyptische burgers urenlang aan de beeldbuis gekluisterd - berichten over terroristische aanslagen en over het heldhaftige optreden van de veiligheidsdiensten. Over onschuldige slachtoffers geen woord.

Het leger wordt in Caïro op handen gedragen, maar in de Sinaï groeit de weerzin tegen de veiligheidsdiensten.

Neem iemand als de lokale boer Karim - hij verloor zijn land en zijn hoop. "Op een dag viel het leger mijn huis binnen. We moesten allemaal het huis verlaten en toezien hoe het huis met explosieven verwoest werd."

"Mijn oudste zoon werd opgepakt, verdacht van terrorisme. Hij was twaalf, hoe kun je nu een kind beschuldigen van terrorisme?"

Zo kunnen de legeracties wel eens een averechts effect hebben, vreest imam Aboe Ahmed Mohamed.

Hij erkent dat er terroristische groeperingen in de regio aanwezig zijn. "De bedoeïenen hebben zich daar nooit mee ingelaten. Maar door de burgers slachtoffer te maken, wekt het leger geen sympathie op in de regio."

"Steeds meer jonge mannen overwegen zich bij de islamitische strijders te voegen. Ze worden dagelijks met de dood bedreigd, en nemen dan liever deel aan de strijd zodat ze zich tenminste kunnen verdedigen", verzucht de imam.

Die trend kan nog eens versterkt worden door een andere ontwikkeling in El-Arisj. In het kader van de veiligheidsoperaties sluit het leger de smokkeltunnels naar Gaza voortdurend af, uit vrees dat die gebruikt worden om wapens vanuit Gaza de Sinaï in te smokkelen.

Tegelijkertijd vormen de tunnels één van de voornaamste bronnen van inkomsten voor de bedoeïenen, die olie en andere producten verkopen aan hun buren in Gaza. Nu voor velen het inkomen wegvalt, zoeken ze alternatieven. Zich aansluiten bij de terreurgroeperingen is alvast een reële optie.

Imam Mohamed ziet het donker in. "Ik vrees dat de veiligheidsdiensten enkel meer geweld veroorzaken." Bedoeïenenleider Meneai sluit zich bij de geestelijke aan. "Geweld werkt alleen maar meer geweld in de hand. En utsluiting zorgt alleen maar voor meer uitsluiting."

Onverwacht bezoek
De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry dook zondag onverwacht op in Egypte. Kerry zei dat de VS vriend en partner zijn van het Egyptische volk, en bij willen dragen aan succes in Egypte. Maar hij zei ook dat Egypte turbulente jaren tegemoetgaat, en dat dat ook geldt voor de betrekkingen met de VS.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden