ZaterdagMatinee Radio Filharmonisch Orkest

klassiek

****

Bruckners Negende symfonie is zijn zwanenzang, onvoltooid. En zo moet je het werk ook uitvoeren, als het aan Bernard Haitink ligt. De schetsen van de finale ter hand nemen en er een draai aan geven, vormt geen optie. Ook Bruckners 'Te Deum', dat geregeld klinkt ter afsluiting van de Negende, past niet na het derde deel. Een stijlbreuk, volgens de dirigent.

En zo kwam het dat de 86-jarige maestro de ZaterdagMatinee opende met Bruckners koorwerk, en pas na de pauze de partituur van de symfonie op zijn lessenaar had liggen.

Haitink was terug bij het Radio Filharmonisch Orkest, het gezelschap waarmee hij vorig seizoen zijn 60-jarig jubileum vierde. Tussen 1957 en 1961 was hij er chef-dirigent - de Hilversumse stappen markeerden het begin van zijn directiecarrière. Een gul applaus zwol dit weekend aan bij zijn entree in de Grote Zaal van het Concertgebouw.

De plaatsen linksboven achter het podium waren gereserveerd voor het Groot Omroepkoor en het Vlaams Radio Koor. De zangers lieten er in het 'Te Deum' geen gras over groeien en vuurden Gods lof met orkaankracht op het publiek af. En dan treedt er iets geks in werking: hoe meer decibels, hoe minder je hoort. 'Te Deum laudamus', 'Aeterna fac': een golf Bruckner, de contouren van de compositie, een gaaf zingend solistenkwartet, maar een tekort aan klankdefinitie.

De ruimte voor de nuance leek opgespaard voor de Negende symfonie, waarin Haitink koos voor een gedragen lijn van deel naar deel, met als hoogtepunt het Adagio. Zijn Bruckner is er een van de gedegen pasvorm, niet van de getailleerde jas. Zo bezien brachten de meesterlijke overgangen en het rijpe strijkersgeluid eerder bewondering dan vervoering teweeg.

De Negende is geen joyeus werk, maar een mystieke contemplatie. Juist daarom zijn raffinement en emotionele trefzekerheid essentieel, en storen kleine samenspelproblemen. In deze opzichten liet de uitvoering van Bruckners Unvollendete een aantal wensen onvervuld.

Volgend seizoen, rondom deze tijd, is Bernard Haitink terug in Nederland met Bruckner; hij dirigeert dan diens Zevende symfonie bij het Concertgebouworkest.

Terugluisteren: radio4.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden