Zat NOS fout met suggestie dat kopten zelf kerk in brand staken?

Beeld van het verslag van Lex Runderkamp.

Zat de NOS fout toen zij een aantal weken geleden de suggestie wekten dat niet de moslims, maar de kopten zelf hun kerk in het Egyptische El Marinab in brand staken? Het verslag in het NOS-Journaal leidt nog altijd tot veel discussie. Vandaag publiceerde het Nederlands Dagblad een nieuw hoofdstuk in de kwestie die dreigt uit te groeien tot een affaire.

In het journaal van zaterdag 26 november verkondigde verslaggever Lex Runderkamp dat het verhaal rond de brand in de koptische kerk 'toch iets anders' lag dan algemeen werd verondersteld. Ten eerste ging het niet om een kerk, maar om een kerk in aanbouw. Oftewel: een bouwplaats. Daarbij liet Runderkamp buurtbewoner Abdallah Ali aan het woord die beweerde dat het niet de moslims, maar de Kopten zelf waren die de brand eind september hadden aangestoken. Juist toen de moslims het vuur wilden doven, belden de kopten de politie en gaven hen de schuld van de brand. Het incident in El Marinab leidde een week later tot hevige protesten in Cairo waarbij tientallen doden vielen.

"We gaan er eigenlijk allemaal blindelings vanuit dat de moslims dat (de brandstichting, red) gedaan hebben, maar er zijn echt sterke aanwijzingen dat iedereen - ook de internationale gemeenschap - reageert op verkeerde feiten," zo besloot Runderkamp zijn reportage. Na de reportage verschenen op Twitter al berichten dat Runderkamp zich had laten inpakken door de complottheorieën die in Egypte zulke vruchtbare grond vinden. Historicus Jan Dirk Snel dook dieper in de zaak en kwam na onderzoek op internet al snel tot de conclusie dat Runderkamps verhaal rammelde.

Snel baseert zich onder meer op onderzoek van de Nederlandse socioloog Cornelis Hulsman, die in Egypte woont. "Ik was enkele uren na de kerkverbranding in Marinab en heb dezelfde mensen gesproken die Runderkamp heeft gesproken", schrijft Hulsman in een reactie op een blogpost. "Maar, zoals gebruikelijk in Egypte, veranderen verhalen over conflicten naarmate de tijd vordert. We hebben een heel nauwkeurig verslag gemaakt van die gesprekken. Runderkamp had er goed aangedaan om ons rapport eerst te lezen voordat hij naar het dorp ging. Abdallah deed toen geen beweringen dat Kopten de kerk zelf in brand had gestoken. De politie officier ter plaatse was duidelijk: enkele honderden jongeren hebben dit kerkgebouw in aanbouw aangevallen."

Ondertussen heeft ook het Nederlands Dagblad zich op de zaak gestort. 'NOS-reportage ingezet tegen kopten in Egypte', zo is vandaag te lezen op de voorpagina (registratie verplicht). Volgens het ND gebruikt de extremistische moslimgroepering Gama'at al-Islamiya de 'controversiële televisiereportage' om Egyptische christenen zwart te maken. De bron van deze bewering is het artikel 'Dutch TV: Copts set Marinab ablaze and framed Muslims' in het salafistische dagblad al-Masriyoun.

Het verslag van Runderkamp duikt niet alleen op in al-Masriyoun, maar ook in andere Egyptische media. Dat brengt de hele zaak opnieuw onder de aandacht, "iets dat Egypte in haar huidige transitieperiode met alle gevoeligheden niet kan gebruiken", schrijft Hulsman in een reactie op het NOS-verslag.

Runderkamp kreeg diverse aanvragen om in debat te gaan over zijn reportage, maar heeft daar tot nu toe van af gezien. "Hij loopt niet weg voor het debat, maar wil eerst afwachten hoe gereageerd wordt op de feiten zoals hij die op de NOS-website heeft uitgeschreven", zegt NOS-voorlichter Rolf de Wit in het ND. "Bovendien komt de kritiek overwegend uit één hoek, uit het kamp van de EO."

"Is dat zo?" vraagt Snel zich af. "En is dat relevant? Ik zou toch zeggen dat het om de feiten gaat: kloppen die of kloppen die niet? Het ligt voor de hand dat sommigen zich meer in bepaalde gebeurtenissen verdiepen dan anderen, maar journalistiek gaat het toch gewoon om de vraag naar de waarheid, om de vraag of kritiek inhoudelijk juist is, niet om de vraag van wie ze komt?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden