Zal het lukken om Segers te verleiden?

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de voortgang van de kabinetsformatie. Beeld ANP

Nu de PvdA definitief is afgehaakt is de ChristenUnie weer in beeld. Maar de partij voelt zich niet echt welkom aan tafel.

Informateur Tjeenk Willink is met VVD, CDA en D66 toe aan het maken van een keuze. Die lijkt te gaan in de richting van de ChristenUnie, want PvdA-leider Lodewijk Asscher zei gisteren in een gesprek met de informateur ‘nee’ tegen regeringsdeelname. De vraag is of die ­weigering van de PvdA stevig genoeg is. Alleen dan laat de ChristenUnie zich verleiden.

De ChristenUnie gaat niet zomaar aan tafel met VVD, CDA en D66. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers is bereid om te regeren, maar aarzelt nog. Na de eerdere botsing met D66 is de ChristenUnie niet naïef meer, klinkt het in de partij.

De ChristenUnie zal verleid moeten worden. De partij wil meer zekerheid dat zij echt de gewenste regeringspartner is. Binnen de ChristenUnie is dat vertrouwen er nu nog niet, omdat de VVD en ook het CDA nog nooit openlijk een sterke voorkeur voor deze partij hebben uitgesproken. De kleine fractie voelt zich nog te veel een ‘reservekandidaat’. Gert-Jan Segers wil voorkomen dat hij straks aan tafel zit en de andere partijen alsnog naar de PvdA lonken. Achter de schermen is de eerste verleidingspoging wel begonnen: de VVD nodigde gisteren de ChristenUnie uit op de thee, en Segers heeft vandaag een gesprek met informateur Tjeenk Willink.

Ook zal alsnog de breuk tussen D66 en ChristenUnie gelijmd moeten worden. De partijen botsten eind mei keihard over ethische kwesties, zoals ‘voltooid leven’. Inhoudelijk lagen de standpunten ­mijlenver uiteen. Als het tot onderhandelen komt zullen deze gevoelige zaken weer op tafel komen.

Laatste optie

Onderhandelingen met de ChristenUnie zijn de laatst overgebleven optie om tot een meerderheidskabinet te komen, doordat de PvdA gisteren afhaakte. Het enige officiële gesprek dat informateur Herman Tjeenk Willink gisteren voerde was met Lodewijk Asscher. De PvdA-leider stond binnen drie kwartier weer buiten en zei: “Ik ben niet beschikbaar”. Hij gaf aan dat vooralsnog ’71 rechtse Kamerzetels’ zitten te onderhandelen over een nieuw kabinet en dat hij daar met zijn PvdA slechts ‘negen linkse zetels’ tegenover kan stellen. Dus ‘inhoudelijk’, zei hij, heeft de PvdA in het kabinet niks te zoeken.

Zijn weigering, zegt Asscher, is keihard. Maar toen VVD en CDA vorige week de PVV uitsloten, liet Tjeenk Willink hen de argumenten op schrift stellen. Ook kwam op papier waarom de SP niet met de VVD in een kabinet wil. Maar waarom Asscher de onderhandelingen mijdt, kwam gisteren niet in een brief terecht. “Ik zeg nooit nooit”, herhaalde hij, maar daarmee doelt hij op een noodsituatie en niet op het mislukken van onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en eventueel een andere vierde partij.

Zo blijft onduidelijk of een ‘nee’ van Asscher echt naar de ChristenUnie leidt of dat zijn afzegging na onderhandelingen met de ChristenUnie toch een ‘ja’ kan worden. Niets is zeker.

Verbond

Hoe langer het duurt voordat er een vierde partij aan tafel zit, hoe moeilijker het wordt. Hoe hecht is het verbond al tussen de VVD van Mark Rutte, het CDA van Sybrand Buma en D66-leider Alexander Pechtold? Als niemand op een klapstoeltje aan de onderhandelingstafel wil zitten, moet er misschien een minderheidskabinet worden gevormd.

VVD-leider Mark Rutte houdt nog allerlei opties open. Hij zei gisteren nadrukkelijk dat hij hoopt op een kabinet ‘dat verschillende grote politieke stromingen, progressieve en conservatieve, verbindt’. Dat argument heeft D66-leider Alexander Pechtold van meet af aan ook gebruikt: eerst om een kabinet met GroenLinks te bepleiten, en toen de gesprekken met die partij stukliepen om de PvdA ertoe te bewegen om te praten over kabinetsdeelname.

Lees ook: De PvdA geeft zichzelf een peptalk tijdens hippe talkshow

Lees ook: 'PvdA mist aansluiting met de samenleving'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden